تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 837

مساهمون:

ص٨٣٧

شرح و تفسير كسى كه عمرش باقى است روزىاش مىرسد

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه در برابر سؤال پيچيده‌اى جواب پيچيده‌اى بيان فرموده است . « از امام عليه السلام پرسيدند : اگر درِ خانهء كسى را به روى او ببندند و در همان جا محبوس گردد از كجا روزىاش مىرسد ؟ امام عليه السلام در پاسخ فرمود : از همان جا كه اجل به سراغ او مىآيد » ؛ ( وَ قِيلَ لَهُ عليه السلام لَوْ سُدَّ عَلَى رَجُلٍ بَابُ بَيْتِهِ وَتُرِكَ فِيهِ مِنْ أَيْنَ كَانَ يَأْتِيهِ رِزْقُهُ مِنْ حَيْثُ يَأْتِيهِ أَجَلُهُ ) . در اين‌جا سؤالى است كه ابن ابى الحديد آن را در آغاز تفسيرى كه بر اين گفتار شريف دارد ذكر كرده است و آن اين‌كه بسيار ديده شده افرادى را در زندان يا خانه يا غارى محبوس كرده‌اند و از گرسنگى مرده‌اند ، بنابراين چگونه پاسخ امام عليه السلام در اين‌جا قابل قبول است ؟ به تعبير ديگر ، مرگ ، فناست و فنا براثر اسبابش كه از جملهء آن عدم تغذيه است حاصل مىشود ، بنابراين نمىتوان آن را با حيات كه سببش رزق و روزى است قياس كرد . در پاسخ اين مطلب همهء شارحان و از جمله ابن ابىالحديد تقريبا راه واحدى را برگزيده‌اند و آن اين‌كه اين سخن مربوط به جايى است كه اراده و مشيت الهيه تعلق گرفته باشد كسى زنده بماند و در اين حال خداوند از طرق ممكن اسباب ادامهء حيات او را فراهم مىكند ؛ مثلًا خدا مىخواست اصحاب كهف سيصد و نه