شرح و تفسير تا مىتوانى از كسى تقاضا مكن
امام عليه السلام دربارهء تقاضا نزد اشخاص مختلف نكتهء جالبى را بيان مىكند و مىفرمايد : « آبرويت جامد است و تقاضا آن را آب كرده و فرو مىريزد . ببين آن را نزد كه فرو مىريزى » ؛
( مَاءُ وَجْهِكَ جَامِدٌ يُقْطِرُهُ السُّؤَالُ ، فَانْظُرْ عِنْدَ مَنْ تُقْطِرُهُ )
. « ماءُ وَجْه » كه ترجمهء تحت اللفظى آن « آبرو » است دقيقاً در فارسى و عربى معناى يكسان دارد . آبرو عبارت از احترام و شخصيت انسان است ؛ شخص آبرومند كسى است كه در جامعه محترم باشد و به ديدهء احترام به او بنگرند ، براى سخنش اهميت قائل باشند و در مشكلات به سراغ او بروند .
چرا اين ويژگى نامش آبرو است ؟ شايد - همانگونه كه بعضى از شارحان نهجالبلاغه اشاره كردهاند - دليلش اين باشد كه انسان هنگامى كه از كسى تقاضايى مىكند ، يا حادثهء نامطلوبى اتفاق مىافتد از شرم و حيا چهرهء او برافروخته شده و عرق بر صورتش جارى مىشود ، به اندازهاى كه گاه از صورت مىچكد . اين در واقع آب صورت است كه به تناسب واژهء « آبرو » يا « ماء الوجه » بر آن اطلاق شده است .
به هر روى ، امام عليه السلام مىفرمايد : آب صورت تو در حال عادى جامد است .
هنگامى كه از ديگرى تقاضا مىكنى مايع شده و فرو مىريزد . بنگر نزد چه كسى آن را فرو مىريزى .