336 و قال عليه السلام الْمَسْؤُولُ حُرٌّ حَتَّى يَعِدَ .
امام عليه السلام فرمود :
كسى كه از او درخواستى شده ، تا وعده نداده آزاد است . ( ولى پس از وعده دادن در گرو وعدهء خويش است و تا به آن وفا نكند آزاد نمىشود ) » . « 1 »
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
مرحوم خطيب اين گفتار كوتاه و حكيمانه را از منابع ديگرى نيز نقل كرده ؛ از جمله از جاحظ در المائة المختارة و ابن مسكويه در كتاب الحكمة الخالدة . قابل توجه است كه اين كلام در بسيارى از نسخ و شروح نهجالبلاغه نيامده ؛ اما ابن ابىالحديد آن را ذكر كرده است . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 255 ) .
اضافه مىكنيم كه مرحوم علامهء حلى آن را با اضافهاى در كتاب العُدد القوية به اين صورت آورده است : « الْمَسْئُولُ حُرٌّ حَتَّى يَعِدَ وَالْمَسْئُولُ مُسْتَرَقٌّ حَتَّى يُنْجِزَ » . ( العدد القوية ، ص 37 ) .
افزون بر اينها رشيد الدين وطواط كه در قرن ششم مىزيسته در كتاب مطلوب كل طالب ، ص 22 اين جمله را به عين همين عبارت آورده و حلوانى ( از علماى قرن پنجم ) در كتاب نزهة الناظر ، ص 72 با اضافهاى شبيه اضافهء مرحوم علامهء حلى ذكر كرده است