مىشود كه به او خيانت نكرده است » . « 1 » در حديث ديگرى از آن حضرت عليه السلام كه در همان منبع آمده مىخوانيم :
« مَنْ لَمْ يَحْسُنْ ظَنُّهُ اسْتَوْحَشَ مِنْ كُلّ أحَدٍ ؛
شخص بدگمان از همه مىترسد » . « 2 » همان حضرت عليه السلام در مقابل ، به حسن ظن دعوت مىكند و طبق روايتى مىفرمايد :
« وَ لاتَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخيكَ سُوءاً وَأَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِي الْخَيْرِ مَحْمِلًا ؛
هرگز نسبت به سخنى كه از برادر مسلمانت صادر شده گمان بد مبر در حالى كه محمل صحيح نيكويى براى آن دارى » . « 3 »
در حديث ديگرى از آن حضرت عليه السلام ، حسن ظن از بهترين خصلتها و برترين نعمتها شمرده شده است :
« حُسْنُ الظَّنّ مِن أحْسَنِ الشّيَمِ وَأفْضَلِ القِسَم »
. براى حفظ حسن ظن مردم ، در كلام حكيمانهء مورد نظر دستور مىدهد كه اگر كسى به تو حسن ظن داشت و انتظار كمك ، بخشش ، خدمت و مانند آن را از تو دارد مطابق آن عمل كن تا همچنان حسن ظن وى ، پايدار بماند . « 4 »
* * *
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 5681
( 2 ) . همان ، ح 5333
( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 362 ، ح 3
( 4 ) . براى مطالعهء بيشتر به كتاب اخلاق در قرآن ، ج 3 ، ص 321 به بعد مراجعه كنيد