است : گاه مانند آنچه در ايام ما در مجالس شورا معمول است كه مطلبى را به شور مىگذارند و بعد با اكثريت نسبى و در مسائل مهم با اكثريت دو سوم يا كمتر و بيشتر ، آن را تصويب مىكنند . در اينگونه موارد ، معيار ، نظر اكثريت است .
گاه كسى براى پيشرفت كار خود يك گروه مشورتى انتخاب و در مسائل با آنها مشورت مىكند . در اينجا صحبت اكثريت مطرح نيست . او بعد از شنيدن نظر مشاوران ، خود مىانديشد اگر نظرى را مطابق صواب تشخيص داد عمل مىكند و گرنه هرچه را خود مىپسندد انجام مىدهد .
آنچه در قرآن مجيد وارد شده كه به پيغمبر صلى الله عليه و آله خطاب مىكند : « وَشَاوِرْهُمْ فِى الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ » « 1 » ، از نوع دوم است و همچنين آنچه در روايت مورد بحث آمده نيز از همين قبيل است . اين دو نوع مشورت در دو آيهء قرآن مجيد به آنها اشاره شده است . در آيهء بالا اشاره به نوع دوم است و در آيهء « وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ » ، نوع نخست . « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 159
( 2 ) . شورى ، آيهء 38