ولى با اين حال از فرصت خود استفاده نمىكنند و پيوسته امروز و فردا مىنمايند . امام عليه السلام دربارهء چنين كسانى مىگويد : « آن كس كه مهلت دارد تعلل مىورزد و كوتاهى مىكند » ؛
( وَكُلُّ مُؤَجَّلٍ يَتَعَلَّلُ بِالتَّسْوِيفِ )
. اينها همان كسانى هستند كه امام سجاد عليه السلام در دعاى ابوحمزه ، گويا از زبان آنان سخن مىراند و عرضه مىدارد : « ( خداوندا ! )
فَقَدْ أَفْنَيْتُ بِالتَّسْوِيفِ وَ الآْمَالِ عُمُرِي ؛
من بهواسطهء تعلل وتسويف و آرزوهاى دور و دراز ، عمرم را بر باد دادم » .
اين يك واقعيت است كه آمال و آرزوهاى دور و دراز و جاذبههاى شهوات به انسان اجازه نمىدهد از فرصتى كه در دست دارد بهره گيرد و خطاها و گناهان گذشته را جبران نمايد و با اعمال صالح آثار شوم آنها را بزدايد .
جوانان نبايد بپندارند هميشه مرگ به سراغ پيران مىرود و آنان در امانند .
همچنين افراد سالم نبايد تصور كنند كه مردن مخصوص بيماران است و آنها كه ايمن هستند نبايد چنين پندارند كه هميشه در امن و امان خواهند بود .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
« تَأْخِيرُ التَّوْبَةِ اغْتِرَارٌ وَطُولُ التَّسْوِيفِ حَيْرَةٌ ؛
تأخير انداختن توبه نوعى غرور و فريفتگى و امروز و فردا كردن مايهء حيرت و سرگردانى است » . « 1 »
اين سخن را با حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم . آنجا كه به ابوذر فرمود :
« يَا أَبَا ذَرٍّ إِيَّاكَ وَالتَّسْوِيفَ بِأَمَلِكَ فَإِنَّكَ بِيَوْمِكَ وَلَسْتَ بِمَا بَعْدَهُ فَإِنْ يَكُنْ غَدٌ لَكَ فَكُنْ فِي الْغَدِ كَمَا كُنْتَ فِي الْيَوْمِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ غَدٌ لَكَ لَمْ تَنْدَمْ عَلَى مَا فَرَّطْتَ فِي الْيَوْمِ ؛
اى ابوذر از امروز و فردا كردن به سبب آرزوها بپرهيز . تو مسئول كار امروزت هستى نه كار فردا . اگر فردايى در كار بود فردا نيز چنان باش كه امروز بودى و اگر فردايى در كار نباشد پشيمان بر كوتاهىهاى امروزت نخواهى شد ( زيرا كوتاهى نكردهاى ) » . « 2 »
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 6 ، ص 30 ، ح 36
( 2 ) . همان ، ج 74 ، ص 75 ، ح 3