آزمندان و شتاب دنياپرستان است .
مرحوم « مغنيه » براى حل بعضى از شبهات ناچار شده است تفسير ديگرى براى گفتار حكيمانهء بالا انتخاب كند كه با ظاهر اين حديث شريف هماهنگ نيست . او مىگويد : منظور از « ذكر حكيم » همان قرآن است و منظور از تعيين سهم هركس از روزى همان است كه در آيات شريفهء سورهء « زلزال » مىخوانيم :
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ » ؛ هركس بهاندازهء سنگينى ذرهاى كار نيك كند ( در آخرت ) آن را مىبيند و ( همچنين ) هركس بهقدر ذرهاى كار بد كند او نيز ( در سراى ديگر ) آن را خواهد ديد » . « 1 »
نتيجه اينكه انسان در برابر اعمالش جزا داده مىشود و آنچه را از نيك و بد انجام داده در آخرت به آن خواهد رسيد ؛ خواه در دنيا قوى و نيرومند باشد يا ضعيف و ناتوان . نه قدرت و ثروت دنيا او را به خدا نزديك مىكند و نه وى را از عذاب دوزخ - اگر از گمراهان باشد - بازمىدارد و نه ضعف و فقر ميان انسان و نعمتهاى بهشتى - هرگاه از هدايتشدگان باشد - مانع مىشود . « 2 »
ولى نبايد ترديد كرد كه منظور از « ذكر حكيم » همان لوح محفوظ است كه در بالا شرح داده شد و منظور از تعيين سهميه ، سهميهء مادى دنيوى است و ذيل حديث ، شاهد گويايى بر اين مطلب است و همچنين احاديث ديگرى كه در باب تقسيم رزق و روزى رسيده است .
* * *
هامش
( 1 ) . زلزال ، آيهء 7 و 8
( 2 ) . فى ظلال نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 383