اضافه بر اين ، هنگامى كه سخنى در حضور جمع گفته شود به يقين در ميان آنها افراد فاضل و برجسته كم نيستند ؛ آنها مىتوانند در فهم مفاهيم آن به ديگران كمك كنند .
« شارِدَة » از مادهء « شُرُود » ( بر وزن سرود ) به معناى حيوان يا انسان فرارى است و چون در اينجا به صورت مؤنث آمده و غالباً ضرب المثلهاى عرب به شتر است ، مىتواند اشاره به ناقهء گريزپا باشد . بعضى « شرود » را به معناى فرار توأم با اضطراب تفسير كردهاند و به هر حال اين واژه به صورت كنايه در مورد سخنها و مسائل ديگر بهكار مىرود .
« يَنْقُفُها » از مادهء « نَقْف » ( بر وزن وقف ) در اصل به معناى شكافتن و سوراخ كردن و در گفتار بالا به اين معناست كه بعضى مىتوانند كلام را بشكافند و معانى اصلى آن را استخراج كنند و بعضى قادر بر آن نيستند .
ولى در بسيارى از نسخههاى نهجالبلاغه يا كتب ديگر كه اين گفتار حكيمانه در آنها نقل شده « يَثقَفُها » به جاى « يَنْقُفُها » آمده است كه از مادهء « ثِقافَة » به معناى يافتن و فهميدن است و در اينجا همان معناى فهم و درك را دربر دارد و نتيجهاش همان مىشود كه در بالا آمد ؛ يعنى اگر كلام در برابر جمع ايراد شود و بعضى نتوانند به حقيقت معناى آن برسند ، گروه ديگرى كه داراى فهم و شعور بيشترى هستند آن را درك كرده و براى ديگران تبيين مىكنند . اين نسخه صحيحتر به نظر مىرسد .
در هر صورت ، كلام هنگامى كه در جمع ايراد شود هم الفاظ آن بهطور كامل حفظ مىشود و هم مفاهيم آن روشن مىگردد .
اين سخن امام عليه السلام مىتواند اشاره و تأكيدى بر حفظ احاديث و نقل كامل و كتابت آنها براى كسانى كه در مجلس امام عليه السلام حضور نداشتند و يا نسلهاى آينده باشد . درست بر خلاف رفتارى كه با احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله در قرن اول
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 252
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٥٢