ما هر يك از اين چهار جمله را در ذيل حكمت 116 مشروحاً بيان كرديم .
آنچه لازم است در اينجا اضافه شود اين است كه اين چهار نعمتى كه امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به آن اشاره كرده ( احسان پروردگار ، پوشاندن خطاها ، ذكر خير بر زبان انسانها و مهلت دادن ) قدر مشتركى دارد و آن اين است كه همهء اينها در لباس نعمت است ؛ اما در بسيارى از افراد سبب غفلت مىشود .
جملهء اوّل اشاره به افراد طغيانگر و فاسد و مفسدى است كه خداوند به آنها نيكى فراوان مىكند و ناگهان همه را از آنها مىگيرد تا مجازاتشان دردناكتر باشد .
جملهء دوم اشاره به كسانى است كه خدا بر اعمال زشت آنها پرده مىافكند اما آنها به جاى استفاده از اين ستر الهى ، مغرور مىشوند و به كارهاى خلاف خود همچنان ادامه مىدهند و ناگهان خداوند پرده را بر مىافكند و آنها را رسوا مىسازد .
جملهء سوم اشاره به كسانى است كه ذكر خير آنها بر زبان همهء مردم جارى مىشود و اينها براثر آن غافل مىگردند و اين غفلت سبب انحراف آنان مىشود ، ناگهان خداوند وضع آنها را آشكار مىسازد و ذكر خير تبديل به ذكر شر مىشود .
جملهء چهارم اشاره به كسانى است كه كارهاى خلاف انجام مىدهند ؛ ولى خداوند همچنان به آنها مهلت مىدهد ؛ اما اين مهلت الهى نهتنها سبب بيدارىشان نمىگردد بلكه بر غفلت آنها مىافزايد و ناگهان خداوند مهلت را از آنان مىگيرد و چنان مبتلايشان مىسازد كه رسواى خاص و عام شوند .
* * *
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 158
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٨