شرح و تفسير شاد كردن ديگران
امام عليه السلام خطاب به كميل بن زياد نخعى كه يكى از ياران عالم و دانشمند و باتقواى او بود دو نكتهء مهم را گوشزد كرده ، مىفرمايد : « اى كميل ! خانواده را دستور ده كه روزها در كسب فضايل و مكارم بكوشند و شامگاهان در انجام حوائج مردمى كه در خوابند تلاش كنند » ؛
( يَا كُمَيْلُ ، مُرْ أَهْلَكَ أَنْ يَرُوحُوا فِي كَسْبِ الْمَكَارِمِ ، وَيُدْلِجُوا فِي حَاجَةِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ )
. سپس مىافزايد : « سوگند به كسى كه تمام صداها را مىشنود ، هركس سرور و خوشحالى در قلبى ايجاد كند خدا از آن سرور برايش لطفى مىآفريند كه هرگاه مصيبتى بر او وارد شود اين لطف همچون آب ( در يك سطح شيبدار به سرعت ) به سوى او سرازير شود تا آن مصيبت را از وى ( بشويد و ) دور سازد ، همانگونه كه شتر بيگانه از گله ( يا از چراگاه خصوصى ) رانده مىشود » ؛
( فَوَ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ ، مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً إِلَّا وَخَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذلِكَ السُّرُورِ لُطْفاً . فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَةٌ جَرَى إِلَيْهَا كَالْمَاءِ فِي انْحِدَارِهِ حَتَّى يَطْرُدَهَا عَنْهُ كَمَا تُطْرَدُ غَرِيبَةُ الْإِبِلِ )
. امام عليه السلام در نكتهء اوّل ، برنامهء زندگى را چنين تنظيم مىفرمايد كه در بخشى از آن انسان باايمان بايد به خودسازى و كسب فضايل مشغول باشد ، بر علم خود بيفزايد ، از تجارب ديگران استفاده كند ، صفات برجستهء انسانى را در خود