آنها در پاسخ گفتند : اگر چيزى بوده به شما بخشيديم ، ما به اين كار سزاوارتريم .
و همين امر سبب شد كه هر دو گروه با هم سازش كردند و آتش غضب فرو نشست . « 1 »
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم :
« الْغَضَبُ مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٍّ ؛
غضب ، كليد تمام بدىهاست » . « 2 »
در حديث ديگرى امام صادق عليه السلام جملهاى از پدرش امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه گويى شرح حديث فوق است مىفرمايد :
« أَيُّ شَيْءٍ أَشَدُّ مِنَ الْغَضَبِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَغْضَبُ فَيَقْتُلُ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ وَيَقْذِفُ الْمُحْصَنَةَ ؛
چه چيزى بدتر از غضب است هنگامى كه انسان غضبناك مىشود دست به كشتن بىگناهان مىزند و نسبت ناروا به زنان پاكدامن مىدهد » . « 3 »
بسيارى از نزاعهاى خونين به سبب همين طغيان غضب است ، بسيارى از طلاقها و جدايى همسران از يكديگر و تشكيل پروندههاى جنايى مختلف به سبب همين حالت خطرناك است و به همين دليل امام عليه السلام نام جنون بر آن گذاشته است .
آثار سوء غضب بيش از اينهاست ، زيرا هنگامى كه كنترل عقل از اعضا و جوارح انسان برداشته شود هرچه بر زبانش آمد مىگويد و هر كار زشتى به نظرش رسيد انجام مىدهد ، هر حقى را باطل و هر باطلى را حق مىكند .
* * *
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 304 ، ح 11
( 2 ) . همان ، ص 303 ، ح 3
( 3 ) . همان ، ح 4