در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى دربارهء كظم غيظ ( فروخوردن خشم ) و نكوهش غضب تعبيرات بسيار پرمعنا آمده است . در سورهء « شورى » يكى از نشانههاى افراد باايمان را اين مىشمرد كه چون از دست كسى عصبانى مىشوند او را مىبخشند و خشم خود را فرو مىخورند . « وَإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ » . « 1 »
در آيهء 134 سورهء « آل عمران » در نشانههاى مؤمنان و نيكوكاران مىفرمايد :
« آنها كسانى هستند كه در زمان شادكامى و ناراحتى در راه خدا انفاق مىكنند و خشم خود را فرو مىبرند و از خطاى مردم درمىگذرند » ؛ « الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ » .
خطرات غضب بهقدرى است كه در حديثى از حضرت رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : مردى خدمت آن حضرت آمد ، عرض كرد :
« يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي عِظَةً أَتَّعِظُ بِهَا ؛
اندرزى به من بده تا از آن پند گيرم » ، فرمود :
« انْطَلِقْ وَلا تَغْضَبْ ؛
برو و هرگز غضب مكن » . آن مرد بار ديگر همان تقاضا را از پيامبر صلى الله عليه و آله كرد و حضرت همان جمله را تكرار فرمود و همچنين در مرتبهء سوم . « 2 »
در حديث ديگرى از همان حضرت عليه السلام آمده است كه شخصى خدمتش رسيد و چنين تقاضايى كرد ، پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود : « برو و هرگز غضب مكن » . آن مرد عرض كرد : همين يك دستور مرا كافى است . سپس به سراغ خانوادهاش آمد و مشاهده كرد كه در ميان قبيلهء او جنگى درگرفته ، در برابر هم صف كشيدهاند و اسلحه برداشتهاند ، هنگامى كه اين منظره را ديد او هم اسلحه برداشت و در كنار آنها ايستاد ناگهان به ياد كلام پيامبر صلى الله عليه و آله افتاد ، سلاح را بر زمين افكند و به سوى جمعيت دشمنانش آمد و گفت : اى جمعيت اگر بر شما جراحت يا قتل يا ضربى وارد شده كه اثرى از آن باقى نمانده من از مال خودم ادا مىكنم .
هامش
( 1 ) . شورى ، آيهء 37
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 303 ، ح 5