شرح و تفسير سوگند سريع التأثير
امام عليه السلام در اين گفتار نورانى دستورى دربارهء سوگندهاى مؤثر در برابر كارهايى كه ظالمى مرتكب شده مىدهد و مىفرمايد : « هرگاه خواستيد ظالمى را سوگند دهيد اينگونه سوگند دهيد كه از حول و قوهء الهى برى است ( اگر فلان كار را انجام داده باشد ) زيرا اگر اين قسم دروغ باشد مجازات او به سرعت فرا مىرسد ( يا به درد سختى مبتلا مىگردد و يا مىميرد ) اما اگر چنين سوگند ياد كند : به خدايى كه جز او خدايى نيست ( اين كار را نكردهام ) در كيفرش تعجيل نمىشود ، زيرا خدا را به يگانگى ستوده است » ؛
( أَحْلِفُوا الظَّالِمَ - إِذَا أَرَدْتُمْ يَمِينَه - بِأَنَّهُ بَرِيءٌ مِنْ حَوْلِ اللَّهِ وَقُوَّتِهِ ؛ فَإِنَّهُ إِذَا حَلَفَ بِهَا كَاذِباً عُوجِلَ الْعُقُوبَةَ ، وَإِذَا حَلَفَ بِاللَّهِ الَّذِي لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ لَمْ يُعَاجَلْ ، لِأَنَّهُ قَدْ وَحَّدَ اللَّهَ تَعَالَى )
. از اين سخن امام عليه السلام روشن مىشود كه تعبيرات سوگندها بسيار متفاوت است ؛ تعبيرهايى كه مدح و ثناى الهى در آن است سبب تعجيل عقوبت نمىشود اما تعبيرات خشنى كه بر ضد آن باشد ، عقوبت را تعجيل مىكند .
در حديث معروفى كه در كتب مختلف آمده مىخوانيم : شخصى نزد منصور ، خليفهء عباسى از امام صادق عليه السلام بدگويى كرد . منصور به دنبال حضرت فرستاد و هنگامى كه امام عليه السلام حضور پيدا كرد عرض كرد : فلان كس دربارهء شما چنين و چنان مىگويد . امام عليه السلام فرمود : چنين چيزى دروغ است ؛ اما بدگويىكننده