سپس امام عليه السلام رو بهسوى اصحاب و ياران كرد و فرمود :
آگاه باشيد اگر به آنها اجازهء سخن گفتن داده مىشد به شما خبر مىدادند كه « بهترين زاد و توشه ( براى سفر آخرت ) تقوا و پرهيزگارى است » . « 1 »
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
مرحوم خطيب نويسندهء كتاب مصادر مىگويد كه گروهى از بزرگان كه پيش از مرحوم سيّد رضى مىزيستهاند اين كلام حكمتآميز را در كتب خود نقل كردهاند ؛ از جمله مرحوم صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه و همچنين در كتاب امالى و ابن عبد ربه در عقد الفريد و صدر اين كلام را طبرى در تاريخ خود در حوادث سنهء 37 و نصر بن مزاحم در كتاب صفين و جاحظ در كتاب البيان و التبيين آوردهاند بنابراين نيازى نيست كه سخنان كسانى را كه بعد از سيّد رضى مىزيستهاند در اينجا بياوريم . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 15 ) .
از بحارالانوار استفاده مىشود كه امام عليه السلام اين سخن را بعد از گفتار حكيمانهاش دربارهء « خباب بن ارت » كه در حكمت 43 گذشت بيان فرموده به اين گونه كه « خباب » كه از دوستان صادق امام عليه السلام بود در غياب آن حضرت در كوفه وفات يافت هنگامى كه امام عليه السلام از صفين باز مىگشت چشمش به قبرهايى در بيرون دروازهء كوفه افتاد دربارهء آنها سؤال كرد گفتند يكى از آنها قبر « خباب بن أرت » است كه در غياب شما از دنيا رفت و وصيت كرد او را در بيرون دروازهء كوفه دفن كنند ( اين در حالى بود كه بسيارى از مردم عزيزانشان را در خانهء خودشان دفن مىكردند ) امام عليه السلام جملهء حكمتآميز 43 را دربارهء « خباب » فرمود ؛ سپس نگاهى به مجموع آن قبور كرد و گفتار حكيمانهء مورد بحث را بيان نمود . ( بحارالانوار ، ج 32 ، ص 553 ) .