و به هنگام توانايى انتقام گيرد حليم و بردبار نيست . حليم كسى است كه به هنگام توانايى عفو كند » . « 1 »
اين سخن را با داستان ديگرى از حلم اميرمؤمنان عليه السلام پايان مىدهيم . بعد از جنگ جمل « صفيه » دختر « عبدالله خزاعى » رو به اميرمؤمنان عليه السلام كرد و گفت :
خدا زنانت را بىشوهر كند آنگونه كه زنان ما را بىشوهر كردى ، بچههايت را يتيم كند آنگونه كه فرزندان ما را يتيم كردى . جمعى برخاستند كه به او حمله كنند . اميرمؤمنان فرمود : « دست از اين زن برداريد » آنها دست نگه داشتند . كسانى كه سخن آن زن را شنيده بودند از حلم على عليه السلام نسبت به او تعجب كردند . « 2 »
در ذيل حكمت 206 شرح بيشترى در مورد مسئلهء « حلم » آمده است .
* * *
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 6437 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 40 ، ص 103 . اين روايت به طور مشروحترى در ذيل نامهء 14 در جلد نهم از همين كتاب آمده است .