مىآيد و رويش مىكند و از هر نوع گياهان بهجتانگيز مىروياند » . « 1 »
بدن انسانها نيز جزئى از اين طبيعت و متأثر به آثار آن است ؛ سرماى خشك پاييز بدنها را ضعيف و نحيف و آمادهء بيمارىها مىكند ، بنابراين بايد خود را پوشانيد و از آن دور داشت ؛ ولى سرماى ملايم آغاز بهار بعد از فصل زمستان كه آميخته با حرارت كم و رطوبت بسيار است به انسان نشاط و نيرو مىدهد و مايهء نموّ و رشد بدن مىگردد ، ازاينرو بايد به استقبال آن رفت .
از آن گذشته در آغاز پاييز چون انسان به گرماى تابستان عادت كرده و باران كمتر باريده هوا آلوده است و انتقال انسان از آن گرما به سرما هرچند تدريجى است در بدن تأثير مىگذارد و ميكروبهاى بيمارىزا در آن نفوذ مىكند و ازاينرو آگاهان مىگويند : اگر آغاز پاييز بارانهايى ببارد بيمارىها كم مىشود ؛ اما در پايان زمستان و آغاز بهار ، بدن در مقابل سرما مقاوم شده ، عوامل بيمارىزا بر اثر سرما و باران بسيار كم شده و استقبال از سرماى بهار نه تنها ضررى ندارد بلكه عامل نمو جسم و جان مىشود .
بوعلى سينا در كتاب طبى خود ، قانون نيز به همين نكته اشاره كرده مىگويد :
« بدنها از سرماى بهار آن احساسى را ندارند كه از سرماى پاييز مىكنند ، زيرا هنگام سرماى بهار ، بدن عادت به سرماى زمستان كرده و ازآنرو از آن آزار نمىبيند ؛ ولى به هنگام سرماى پاييز بدن كه عادت به گرما دارد از آن آزار فراوان مىبيند » . « 2 »
البته خداوند ورود در فصول مختلف را تدريجى قرار داده تا مشكلات انتقال به حداقل برسد .
نكته : مسائل بهداشتى و طبى در قرآن مجيد و روايات
امروزه كتابهايى به نام طب النبى صلى الله عليه و آله و طب الائمة و طب الرضا عليه السلام در اختيار
هامش
( 1 ) . حج ، آيهء 5 .
( 2 ) . كتاب قانون ، ج 1 ، ص 83 .