شرح و تفسير قربانگاه عقل !
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به خطرات مهم طمع اشاره كرده مىفرمايد :
« بيشترين قربانگاه عقلها در پرتو طمعهاست » ؛
( أَكْثَرُ مَصَارِعِ الْعُقُولِ تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطَامِعِ )
. « مَصارِع » جمع « مصرع » به معناى محلى است كه انسان به خاك مىافتد . اين واژه در مورد شهيدان و كشتهشدگان و غير آنها به كار مىرود .
« بُرُوق » جمع « برق » به معناى همان برقى است كه در آسمان بر اثر جرقههاى الكتريكى در ميان ابرهاى حامل بار مثبت و منفى ظاهر مىگردد و با صداى مهيبى همراه است كه آن را رعد مىنامند .
« مَطامِع » جمع « طمع » غالباً به معناى چشم داشتن به چيزهايى است كه يا در دسترس قرار نمىگيرد و يا اگر قرار مىگيرد شايسته و حق انسان نيست . اين واژه گاه در آرزو داشتنهاى مثبت نيز به كار مىرود كه در بعضى از آيات قرآن و دعاهاى معصومان عليهم السلام به چشم مىخورد ؛ ولى غالباً بار منفى دارد و به همين دليل در منابع لغت ، آن را به هر نوع آرزو داشتن تفسير كردهاند . « 1 »
امام عليه السلام تشبيه جالبى در اين كلام نورانى براى طمعهاى منفى بيان كرده است ؛
هامش
( 1 ) . در اين مورد مىتوانيد به كتب لغت از جمله كتاب « التحقيق فى كلمات القرآن الكريم » مادهء « طمع » نوشتهء « علامه مصطفوى » مراجعه كنيد .