شرح و تفسير شش اندرزناب
در اين كلام حكيمانه شش جمله وجود دارد كه سه جملهء از آن مستقل از يكديگر و سه جمله مرتبط با يكديگر است و هر كدام نكتهاى را بيان مىكند ، مىفرمايد : « هر كس به حساب خود برسد سود مىبرد و آن كس كه غافل بماند زيان مىبيند . كسى كه ( از خدا ) بترسد ايمن مىگردد و كسى كه عبرت گيرد بينا مىشود و آن كس كه بينا گردد ( حقايق را ) مىفهمد و آن كس كه ( حقايق را ) بفهمد دانا مىشود » ؛
( مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ ، وَمَنْ غَفَلَ عَنْهَا خَسِرَ ، وَمَنْ خَافَ أَمِنَ ، وَمَنِ اعْتَبَرَ أَبْصَرَ ، وَمَنْ أَبْصَرَ فَهِمَ ، وَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ )
. هميشه مسئلهء حسابرسى در زندگى مادى مردم وسيلهاى براى پرهيز از زيانها بوده است و وسايل مختلفى براى ثبت و ضبط حسابها از قديم الايام فراهم كردهاند . در عصر و زمان ما اين وسايل بسيار متنوع و پيچيده شده و دقيقترين حسابها را نگهدارى مىكند . بررسى حساب سبب مىشود كه اگر انسان احساس زيان كرد به سراغ نقطههاى آسيبپذير برود و آنها را اصلاح كند تا زيان ، تبديل به سود گردد . اصولًا تمام اين جهان بر اساس حساب و نظم آميخته با آن قرار گرفته است . هر گاه درون بدن خود را ملاحظه كنيم در منطقهء خون ما حساب دقيقى حكمفرماست ؛ بيش از بيست فلز و شبه فلز و مواد مختلف حاصل از آن خون ما را تشكيل مىدهد و به مجرد اينكه نظم آن به هم