شرح و تفسير كجا خاموشى باش و كجا سخن بگو
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به موارد لزوم سكوت و موارد سخن گفتن كرده مىفرمايد : « خاموش ماندن از گفتار حكمتآميز فايدهاى ندارد ، همانگونه كه سخن گفتن نابخردانه » ؛
( لَا خَيْرَ فِي الصَّمْتِ عَنِ الْحُكْمِ ؛ كَمَا أَنَّهُ لَا خَيْرَ فِي الْقَوْلِ بِالْجَهْلِ )
. سكوت بهتر است يا سخن گفتن ؟ دانشمندان در اين باره بحثهاى مختلفى كردهاند ؛ گروهى خطرات سخن گفتن و گناهان كبيره و عظيمهء ناشى از آن را در نظر گرفته و دستور به سكوت دادهاند . عدهاى فوايد عظيمى را كه در سخن گفتن است در نظر گرفته و سخن گفتن را توصيه مىكنند ولى حق مطلب همان است كه امام عليه السلام فرمود . آنجا كه انسان ، حكيمانه و عاقلانه سخن بگويد فضيلت است و ترك آن رذيلت و آنجا كه انسان جاهلانه و نابخردانه سخن بگويد رذيلت است و ترك آن فضيلت .
به همين دليل هم روايات زيادى در مدح سكوت وارد شده و هم احاديث فراوانى در فضيلت كلام ؛ از جمله از امام سجاد على بن الحسين عليه السلام سؤال شد كه سخن گفتن افضل است يا سكوت فرمود :
« لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُما آفاتٌ فَإذا سَلِما مِنَ الْآفاتِ فَالْكَلامُ أفْضَلُ مِنَ السُّكُوتِ
؛ هر كدام از اين دو آفاتى دارد هرگاه از آفات سالم باشند سخن گفتن از سكوت افضل است » عرض كردند : اى پسر رسول