شرح و تفسير نتيجهء لجاجت
امام عليه السلام در اين گفتار به يكى از مهمترين آثار سوء لجاجت اشاره كرده ، مىفرمايد : « لجاجت ، فكر و رأى انسان را از ميان مىبرد » ؛
( اللَّجَاجَةُ تَسُلُّ الرَّأْى )
. « تسل » از ريشهء « سلّ » بر وزن « حلّ » در اصل به معناى بيرون كشيدن شمشير از غلاف با نرمش و يا خارج كردن هر چيزى به مدارا و نرمى است . به فرزند هم به همين مناسبت سليل مىگويند ، چون از وجود ديگرى خارج شده است . گاهى اين واژه را به نابود كردن تفسير كردهاند ، زيرا چيزى را كه از محلى بيرون بكشند آن محل خالى مىماند و به اشخاصى كه مخفيانه و به اصطلاح به طور قاچاقى از جايى مىگريزند و يا به جايى وارد مىشوند « متسلّلون » گفته مىشود .
بههرحال منظور امام عليه السلام از اين كلام نورانى بازداشتن لجوجان از لجاجت است ، زيرا لجاجت به انسان اجازهء درست انديشيدن و فكر صحيح را نمىدهد و غالباً لجوجان به راه خطا مىروند و منافع و موقعيتهاى خود را از دست مىدهند ، چرا كه تصميمگيرىهاى آنها نابجا و ناصواب است .
بعضى از شارحان در تفسير اين كلام حكيمانه احتمال ديگرى نيز دادهاند و گفتهاند منظور آن است كه هرگاه رئيس و مدير و بزرگتر ببيند افراد زيردست لجاجت به خرج مىدهند از اصلاح آنها صرف نظر مىكند و حمايت خود را از آنها بر مىگيرد و آنان را به حال خود وا مىگذارد كه سبب خسارتى عظيم براى آنان مىشود .