شرح و تفسير بلاى فقر !
امام عليه السلام در اين گفتار كوتاه و حكيمانه به آثار زيانبار فقر و تهى دسته اشاره كرده مىفرمايد : « فقر مرگ بزرگتر است » ؛
( الْفَقْرُ الْمَوْتُ الْأَكْبَرُ )
. در مورد نكوهش فقر در همين كلمات قصار تعبيرات متعددى ديده مىشود ؛ از جمله در حكمت 3 آمده بود :
« وَالْفَقْرُ يُخْرِسُ الْفَطِينَ عَنْ حُجَّتِهِ
؛ فقر ، انسان هوشمند را از بيان دليل و حجت خود گنگ مىسازد » . و در حكمت 56 آمده بود :
« وَالْفَقْرُ فِى الْوَطَنِ غُرْبَةٌ
؛ فقير حتى در وطنش غريب است » . و در حكمت 319 مىخوانيم :
« فَإنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدّينِ ! مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ ، دَاعِيَةٌ لِلْمَقْتِ
؛ فقر سبب نقصان دين و مشوش شدن عقل و جلب كينه مىگردد » . و در حكمت 372 آمده است :
« إذا بَخِلَ الْغَنِىُّ بِمَعْرُوفِهِ باعَ الْفَقيرُ آخِرَتَهُ بِدُنْياهُ
؛ هرگاه اغنيا از كمك به ديگران بخل بورزند فقرا آخرت خود را به دنيايشان مىفروشند » .
از مجموع اين كلمات حكيمانه با ساير رواياتى كه از رسول خدا و ائمهء هدى عليهم السلام به ما رسيده به خوبى استفاده مىشود كه اسلام براى مسئلهء فقرزدايى اهميت بسيار قائل است .
در حديث معروف رسول اكرم صلى الله عليه و آله كه در كتاب كافى آمده است مىخوانيم :
« كادَ الْفَقْرُ أنْ يَكُونَ كُفْراً
؛ نزديك است كه فقر انسان را به مرحلهء كفر برساند » . « 1 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 307 ، ح 4 و كنزالعمّال ، ح 16682 .