« لَا دِينَ لِمَنْ لَاعَهْدَ لَه
؛ كسى كه به عهد و پيمان خود وفادار نيست دين ندارد » . « 1 »
نيز اميرمؤمنان عليه السلام مىفرمايد :
« مَا أَيْقَنَ بِاللَّهِ مَنْ لَمْ يَرْعَ عُهُودَهُ وَذِمَمَهُ
؛ كسى كه به عهد و پيمان خود وفا نكند به خدا ايمان نياورده است » . « 2 »
در حديث ديگرى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم :
« ثَلَاثٌ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لِأَحَدٍ فِيهِنَّ رُخْصَةً : أَدَاءُ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَالْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ
؛ سه چيز است كه خداوند اجازهء تخلف به احدى دربارهء آنها نداده : اداى امانت خواه صاحب امانت انسان نيكوكارى باشد يا بدكار و وفاى به عهد در برابر نيكوكاران و بدكاران و نيكى به پدر و مادر چه نيكوكار باشند يا بدكار » . « 3 »
از اين تعبير و تعبيرات ديگر استفاده مىشود كه نمىتوان به بهانهء بدكار بودن يا كفر طرف معاهده ؛ بعد از آنكه معاهده محكم شده است عهد و پيمان را شكست .
* * *
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 69 ، ص 198 ، ح 26 .
( 2 ) . غررالحكم ، ص 253 ، ح 5313 .
( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 162 ، ح 15 .