بسيار ديدهايم كه افرادى براى انجام كارى در برابر اجر معينى در ساعاتى مشخص استخدام يا اجير و يا مأمور مىشوند و هنگام كار از ساعات خود مىكاهند و از گوشه و كنار آن مىزنند و طبق تعهد عمل نمىكنند ؛ ولى به هنگام دريافت اجر و مزد ذرهاى از قرارداد خود عقبنشينى نمىكنند .
28 . امام عليه السلام در آخرين توصيه به نقطهء اصلى دردها و انحرافات اخلاق و آلودگى به گناه اشاره كرده مىفرمايد : « ( از كسانى مباش كه ) از خلق خدا از آنچه معصيت خدا نيست مىترسد ولى خودش از خدا ( در مورد ستم كردن ) دربارهء مخلوقش پروا ندارد » ؛
( وَ يَخْشَى الْخَلْقَ فِي غَيْرِ رَبِّهِ ، وَلَا يَخْشَى رَبَّهُ فِي خَلْقِهِ )
. شبيه همين معنا با تعبير ديگرى در غررالحكم از آن حضرت نقل شده است :
« شَرُّ النّاسِ مَنْ يَخْشَى النّاسَ في غَيْرِ رَبِّهِ وَلا يَخْشى رَبَّهُ فِى النّاسِ »
. « 1 »
آرى چون پاى كارهايى كه بر خلاف ميل مردم است در ميان مىآيد از مردم مىترسند و حساب مىبرند و آن را رها مىكنند ؛ اما هنگامى كه زمينهها براى نافرمانى خداوند به وجود مىآيد از خدا نمىترسند و آلودهء آن مىشوند .
كار به جايى مىرسد كه گاه از انجام اعمالى در برابر كودكى چند ساله ترس يا شرم دارند ولى در خلوت از انجام معاصى كبيره در برابر خداوند بزرگ كه در همه جا حاضر و ناظر است نه ترسى دارند و نه شرمى .
اين نيز يكى ديگر از تناقضها و تضادهايى است كه در اعمال اين گروه بر اثر ضعف ايمان و غلبهء هواى نفس حاصل مىشود .
در ميان اين اوصاف بيست و هشت گانهاى كه امام عليه السلام در اين كلام نورانى و پربارش به آن هشدار مىدهد اوصافى است كه نسبت به يكديگر تقارب و نزديكى دارد ولى امام عليه السلام با قدرت فوقالعادهاى كه در امر فصاحت و بلاغت داشته براى اهميت موضوع با تعبيرات مختلفى از آن ياد كرده و هشدار داده
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ص 480 ، ح 11049 .