شرح و تفسير ويژگىهاى قبايل قريش
اين كلام حكيمانه در پاسخ كسى بيان شد كه از امام عليه السلام دربارهء ويژگىهاى قبايل قريش سؤال كرد امام عليه السلام نيز به سه قبيلهء معروف آنها ( « بنو مخزوم » ، « بنو عبد شمس » و « بنو هاشم » ) اشاره كرد و ويژگىهاى روحى و جسمى آنها را بر شمرد و در واقع به عنوان يك روانشناس ماهر در عبارات كوتاهى سجاياى آنها را بررسى كرد » ؛
( وَ سُئِلَ عليه السلام عَنْ قُرَيْشٍ )
. نخست در پاسخ اين سؤال - سؤال دربارهء طايفهء قريش - از قبيلهء « بنىمخزوم » سخن مىگويد و مىفرمايد : « اما بنى مخزوم گلهاى قبيلهء قريشاند كه ما دوست داريم با مردانشان هم سخن شويم و با زنانشان ازدواج كنيم » ؛
( فَقَالَ أَمَّا بَنُو مَخْزُومٍ فَرَيْحَانَةُ قُرَيْشٍ ، نُحِبُّ حَدِيثَ رِجَالِهِمْ ، وَالنِّكَاحَ فِي نِسَائِهِمْ )
. « مخزوم » جد اين قبيله فرزند « يقظة بن مرة » بود . و اين طايفه به پاكيزگى و برخورد خوب و حسن معاشرت معروف بودند . امام عليه السلام نيز همين اوصافشان را ستود نه اوصاف معنوى و اخلاقى ديگر را و مىدانيم كه « ابو جهل » معروف ، « وليد » و دودمان « مغيره » از دشمنان سرسخت اسلام از اين قبيله بودند كه شأن نزول بعضى از آيات قرآن مسائل مربوط به آنها را تشكيل مىدهد ؛ از جمله در شأن نزول آيات « ذَرْنِى وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً * وَجَعَلْتُ لَهُ مَالًا مَّمْدُوداً . . . » « 1 » گفتهاند
هامش
( 1 ) . مدثر ، آيهء 11 و 12 .