سرپرستى مىگردند و بر آلام مستمندان مرهم نهاده مىشود و بخشى از آن جنبهء معنوى دارد همانگونه كه در حديث معروف نبوى صلى الله عليه و آله آمده است :
« دَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَرُدُّوا أَبْوَابَ الْبَلَاءِ بِالدُّعَاءِ ؛
بيماران خود را با صدقه درمان كنيد و درهاى بلا را با دعا ببنديد » . « 1 »
تجربه نيز نشان داده است كه پرداختن صدقه براى درمان بيماران بسيار مؤثر است .
اين سخن را با حديثى از امام كاظم عليه السلام پايان مىدهيم : شخصى خدمت آن حضرت آمد و عرض كرد : فرزندان و همسر من ده نفرند كه همه بيمارند . فرمود :
« داوِهِمْ بِالصَّدَقَةِ فَلَيْسَ شَيْءٌ أَسْرَعَ إِجَابَةً مِنَ الصَّدَقَةِ وَلَا أَجْدَى مَنْفَعَةً عَلَى الْمَرِيضِ مِنَ الصَّدَقَة ؛
آنها را با صدقه درمان كن ، زيرا چيزى سريع الاجابهتر و چيزى مفيدتر براى درمان بيماران از صدقه نيست » . « 2 »
سپس در دومين نكته مىفرمايد : « اعمال بندگان در اين جهانِ زودگذر در برابر چشمان آنها در آن جهان ( پايدار ) است » ؛
( وَأَعْمَالُ الْعِبَادِ فِي عَاجِلِهِمْ ، نُصْبُ أَعْيُنِهِمْ فِي آجَالِهِمْ )
. همانگونه كه بعضى از شارحان نهجالبلاغه تصريح كردهاند ، اين كلام امام اشارهء روشنى به تجسم اعمال در قيامت دارد .
منظور از تجسم اعمال اين است كه اعمال نيك و بد هر يك در روز قيامت به صورت مناسب حسى درمىآيد . مثلا نماز در قيافهء يك انسان زيبا و صالح و ظلم و ستم به صورت دودى سياه و خفقانآور مجسم مىشود و انسانها در كنار اعمال مجسم خود خواهند بود و بخشى از پاداش و كيفر آنها از اين طريق صورت مىگيرد .
هامش
( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 7 ، ص 7 ، ح 1 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ص 648 ، ح 4 .