بنابراين خود را در مورد آنها به زحمت نيفكنيد ( و با سؤال و پرسش دربارهء آنها بار تكليف خود را سنگين نگردانيد ) » ؛
( وَسَكَتَ لَكُمْ عَنْ أَشْيَاءَ وَلَمْ يَدَعْهَا نِسْيَاناً ، فَلَا تَتَكَلَّفُوهَا )
. اين سخن برگرفته از قرآن مجيد است آيهء 101 سورهء « مائده » است : « « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْئَلُوا عَنْها حينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللَّهُ عَنْها وَاللَّهُ غَفُورٌ حَليمٌ » ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد از چيزهايى سؤال نكنيد كه اگر براى شما آشكار شود شما را ناراحت مىكند ولى اگر به هنگام نزول قرآن از آنها سؤال كنيد براى شما آشكار خواهد شد . خداوند آنها را بخشيده ( و ناديده گرفته است شما اصرار بر افشاى آن نداشته باشيد ) خداوند آمرزنده و داراى حلم است » .
همانگونه كه در شأن نزول آيهء فوق آمده هنگامى كه دستور پروردگار دربارهء حج نازل شد مردى به نام « عكاشه » يا « سراقه » عرض كرد : اى رسول خدا ! آيا دستور حج براى هر سال است يا يك سال ؟ پيامبر صلى الله عليه و آله به سؤال او پاسخ نگفت ولى او دو يا سه بار سؤال خود را تكرار كرد . پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : واى بر تو چرا اين همه اصرار مىكنى ؟ اگر در جواب تو بگويم : آرى ، حج در همه سال بر شما واجب مىشود و فوق العاده به زحمت مىافتيد و اگر مخالفت كنيد گناهكار خواهيد بود ، بنابراين تا وقتى چيزى را نگفتهام بر آن اصرار نورزيد . . . سپس افزود :
« إذا أمْرُتُكُمْ بِشَىْءٍ فَأتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ ؛
هنگامى كه شما را به چيزى دستور دادم به اندازهء توانايى خود آن را انجام دهيد » . « 1 »
مىدانيم هنگامى كه براى پيدا كردن قاتل به بنى اسرائيل دستور داده شد گاوى را ذبح كنند اگر مطابق اطلاق امر هرگونه گاوى را انتخاب مىكردند كافى بود ؛ ولى آنها پشت سر هم اصرار كردند و رنگ و سن و شرايط ديگر آن گاو را
هامش
( 1 ) . تفسير مجمع البيان و درّ المنثور ذيل آيهء پيش گفته .