يقين آن را تقويت خواهد كرد ، همانگونه كه در روايات اسلامى آمده است .
سوم اينكه منظور دنياى پر زرق و برق و تجملاتى است كه وقتى انسان در آن غرق شد ، هرچند از طريق حلال به دست آمده باشد آخرت به دست فراموشى سپرده خواهد شد ؛ هر روز در فكر زينت تازه و تجملات بيشتر و خانهها و لباسها و مركبهاى پر زرق و برقتر است و چنين كسى هرچند دنبال حرام هم نباشد هم خدا را فراموش مىكند و هم معاد را .
تعبير به « عَدُوّان » و « سَبيلانِ » در واقع شبيه به تنزل از چيزى به چيز ديگر است ، زيرا نخست مىفرمايد : دو دشمناند كه يكديگر را تخريب مىكنند سپس مىفرمايد : حد اقل دو مسير مختلفاند كه به دو مقصد منتهى مىشوند ؛ خواه عداوتى با هم داشته باشند يا نه .
آنچه در جملهء « فَمَنْ أحَبَّ الدُّنْيا » آمده در واقع به منزلهء نتيجهگيرى از سخنان گذشته است .
در پايان امام عليه السلام دو تشبيه جالب و به تعبير ديگر دو مثال واضح براى دنيا و آخرت بيان مىكند و مىفرمايد : « اين دو به منزلهء مشرق و مغرباند و انسان همچون كسى است كه در ميان اين دو در حركت است هر زمان به يكى نزديك مىشود از ديگرى دور مىگردد و اين دو همچون دو همسر يك مردند ( كه معمولًا با هم رقابت شديد دارند ) » ؛
( وَهُمَا بِمَنْزِلَةِ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ ، وَمَاشٍ بَيْنَهُمَا ؛ كُلَّمَا قَرُبَ مِنْ وَاحِدٍ بَعُدَ مِنَ الْآخَرِ ، وَهُمَا بَعْدُ ضَرَّتَانِ )
. گفتنى است دو مثالى را كه امام عليه السلام بيان فرموده نسبت به دو تعبيرى كه دربارهء دنيا در عبارت بالا آمد ( عَدُوّان و سَبيلانِ ) به اصطلاح از قبيل لف و نشر مشوش است ؛ تعبير به « ضَرَّتانِ » ( دو هوو ) مثالى است براى « عَدُوّان مُتَفاوِتان » و تعبير به « مشرق و مغرب » مثالى است براى « سَبيلانِ مُخْتَلِفان » .
اين احتمال نيز هست كه تعبير به « مشرق و مغرب » نسبت به دنيا و آخرت نيز
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 609
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٠٩