و جمله
« صِلَةُ الرَّحِمِ مِنّاً »
شبيه چيزى است كه در آيهء 17 سورهء « حجرات » آمده است : « « يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لَّا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلَامَكُمْ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَاكُمْ لِلْإِيمَانِ إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ » ؛ آنها بر تو منت مىنهند كه اسلام آوردند بگو اسلام آوردن خود را بر من منت ننهيد خداوند بر شما منت مىنهد كه شما را به سوى ايمان هدايت كرده است اگر ( در ادعاى ايمان ) صادق هستيد » .
روشن است ايمان آوردن به پيامبر الهى وظيفه ، بلكه برنامهء سعادت و تكامل و افتخار است . اين چيزى نيست كه سبب منت بر پيامبر گردد . همچنين صلهء رحم همانگونه كه اشاره كرديم وظيفهء دينى و انسانى است كه هر كس موفق به آن شود بايد خدا را شكر گويد و مفتخر باشد نه اينكه وسيلهء منّت گردد .
همچنين عبادت مكتب عالى تربيت انسان است و بايد وسيلهء تواضع و خضوع انسان در پيشگاه خدا گردد نه اينكه وسيلهء برترى جويى بر مردم شود .
آنگاه امام عليه السلام در ادامهء اين سخن به سه عامل فساد در چنين جامعهاى اشاره مىكند كه سرچشمهء آن اعمال نادرست است ، مىفرمايد : « در آن زمان حكومت به مشورت زنان و فرمانروايى كودكان و تدبير خواجهها خواهد بود » ؛
( فَعِنْدَ ذَلِكَ يَكُونُ السُّلْطَانُ بِمَشُورَةِ النِّسَاءِ ، وَإِمَارَةِ الصِّبْيَانِ ، وَتَدْبِيرِ الْخِصْيَانِ )
. بى شك ، زنان در اسلام در بسيارى از حقوق با مردان برابرند ، بلكه گاهى از آنان پيشى مىگيرند ؛ ولى با توجه به ساختمان عاطفى آنها ادارهء بعضى از امور از توان آنها خارج است . به همين دليل در تمام دنيا حتى در زمان ما كه شعار مساوات زن و مرد در غرب همه جا را پر كرده ابتكار تمام حكومتها و پستهاى مهم سياسى و اقتصادى و جنگى - جز در موارد بسيار معدودى - در دست مردان است چرا كه آنها آمادگى بيشترى براى اين كار دارند . حال اگر حكومت با مشورت زنان باشد مشكلات غير قابل انكارى به وجود خواهد آمد .
در بعضى از نسخهها و حتى نسخهء مرحوم سيّد رضى در خصائص الائمه به
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 601
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٠١