روايت به تنهايى كافى است نه مجرد عقل و فهم آن ، بلكه مهم پوشيدن لباس عمل است بر آنچه فهميده و درك كرده است و در اين مرحله حضرت مىفرمايد : راويان و گويندگان بسيارند ؛ اما عاملان اندك .
اهميت عمل به روايات به اندازهاى است كه در بسيارى از احاديث علم بىعمل به منزلهء جهل شمرده شده و تنها علمى شايستگى اين نام دارد كه به عمل منتهى شود ، در حديثى از اميرمؤمنان مىخوانيم :
« ما عَلِمَ مَنْ لَم يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ ؛
كسى كه عمل به علمش نكند عالم نيست » « 1 » و در حديث ديگرى از آن حضرت مىخوانيم :
« عَلْمٌ لايُصْلِحَكَ ضَلالٌ وَمالٌ لايَنْفَعُكَ وَبالٌ ؛
علمى كه تو را اصلاح نكند گمراهى است و مالى كه سودى به تو نبخشد مايهء خسارت و بدبختى است و عاقبت شوم و تلخى دارد » . « 2 »
در حديث ديگرى از رسول خدا آمده است كه به هنگام دعا عرضه مىداشت :
« أللَّهُمَّ إنّي أعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لايَنْفَعُ وَ مِنْ قَلْبٍ لايَخْشَعُ
. . . ؛ خدايا من به تو پناه مىبرم از علمى كه سودى نمىبخشد و از قلبى كه خشوع ندارد . . . » . « 3 »
* * *
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 2829 .
( 2 ) . همان ، ح 193 .
( 3 ) . ميزان الحكمه ، ح 14005 .