شرح و تفسير تنها روايت كردن كافى نيست
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه معيارى براى نقل اخبار به دست مىدهد و مىفرمايد : « هنگامى كه خبرى را مىشنويد در آن بينديشيد ( و حقيقت محتواى آن را درك نماييد ) تا آن را به كار بنديد نه تنها تفكر براى نقل به ديگران ، زيرا راويان علم بسيارند و رعايت كنندگان آن كم » ؛
( اعْقِلُوا الْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ لَاعَقْلَ رِوَايَةٍ ، فَإِنَّ رُوَاةَ الْعِلْمِ كَثِيرٌ ، وَرُعَاتَهُ قَلِيلٌ )
. تعبير به « رعايه » در جملهء بالا و « رُعاة » ( جمع راعى به معناى رعايت كننده ) ممكن است اشاره به دقت براى درك و فهم حقيقت خبر و يا اشاره به رعايت كردن در مقام عمل باشد و هر دو نيز ممكن است ؛ يعنى خبرها را بشنويد و حقيقت آن را دريابيد و به آن عمل نماييد .
« رِعايَه » در اصل به معناى مراقبت ستارگان و رصد كردن حركات آنها به وسيلهء منجمان يا چوپانى گوسفندان و مراقبت آنهاست نيز به معناى تدبير امور كشور به وسيلهء زمامداران آمده است و سپس به هر گونه مراقبت از چيزى اطلاق شده و در حديث بالا همين معناى وسيع اراده شده است .
در مسائلى كه به مقام وحى يا كلمات پيشوايان معصوم منتهى مىشود سه مرحله وجود دارد : نخست نقل روايات سپس فهم آنها و بعد از آن عمل به مفهوم و محتوايشان . امام در گفتار بالا با تعبير « عَقْلَ رِوايَةٍ » گوشزد مىكند كه نه