شرح و تفسير نگران مباش
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به افرادى كه در رسيدن به مقصودشان ناكام مىمانند دستورى مىدهد كه مايهء آرامش است ، مىفرمايد : « هنگامى كه آنچه را مىخواهى انجام نمىگيرد ، هرگونه باشى اعتنا نكن » ؛
( إِذَا لَمْ يَكُنْ مَا تُرِيدُ فَلَا تُبَلْ « 1 » مَا كُنْتَ )
. براى اين جمله تفسيرهاى متعددى از سوى شارحان نهجالبلاغه ذكر شده است ؛ اكثر شارحان بر اين عقيدهاند كه اين سخن حكيمانه اشاره به همان چيزى است كه در قرآن مجيد آمده : « لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُم » « 2 » يعنى هنگامى كه به مقصد نرسيدى غمگين مباش ، چرا كه اگر مقصود مادى است دنياى مادى بقايى ندارد و اگر مقصود معنوى است خداوند براى تلاشى كه كردى به تو اجر و پاداش مىدهد .
بعضى ديگر مانند « محمد عبده » گفتهاند كه منظور اين است كه اگر به مقصود نرسيدى دست از تلاش و كوشش بر ندار و به سخنان اين و آن اعتنا مكن .
بعضى ديگر گفتهاند : مقصود اين است كه اگر به مقصود نرسيدى به همان
هامش
( 1 ) . « لا تُبَلْ » از مادهء « بَلْو » بر وزن « دَلو » به معناى اهميت دادن به چيزى گرفته شده و اين صيغه در اصل « لا تُبالَ » بوده و در حالت جزمى واو آن حذف شده سپس الف باب مفاعله نيز به عنوان تخفيف حذف گرديده و « لا تُبَلَ » شده سپس جزم كه روى واو محذوف بوده ، منتقل به لام شده است و « لا تُبَلْ » شده است .
( 2 ) . حديد ، آيهء 23 .