ثالثا : بر مردم ديگر سرورى فروختن و آنان را بنده و بردهء خود شمردن .
خداوند تعالى به هنگام ورود به شهر بنى اسراييل را فرمان داد كه سجده كنند تا دريابند كه غنا و قدرتشان و عزت و شوكتشان هر چه هست از سوى خداست نه از خودشان . كه سبب گردن افرازى و سركشىشان شود .
رابعا : بخل و خسّت و عدم دستگيرى از ديگران . خداى تعالى در پايان آيه آنان را به احسان و نيكوكارى فرمان مىدهد و سرانجام وعده مىدهد كسانى كه احسان كنند بر نعمتشان افزوده خواهد شد .
از اين امور در مىيابيم كه شهر هم چيز مفيدى است و هم مضر . اگر جامعه بتواند دستخوش جنبههاى منفى آن نشود مفيد است و اگر نه مضر است .
[ 162 ] اما بنى اسراييل كه بيشترشان مقيد به تعاليم پروردگارشان نبودند دخول شهر سبب فساد بيشتر آنان شد .
فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِجْزاً مِنَ السَّماءِ بِما كانُوا يَظْلِمُونَ
- از ميان آنان آن گروه كه بر خود ستم كرده بودند سخنى را كه به آنها گفته شده بود ديگرگون كردند . پس به كيفر ستمى كه مىكردند برايشان از آسمان عذاب فرستاديم . » آرى ، زندگى شهرى براى آنها عذاب خدا را در پى داشت و اين ستمى بود كه آنها خود بر خود روا داشته بودند .
/ 475
ستم بر خود
[ 163 ] خداى تعالى براى بيان نمونهاى از ستم بر خود ، يعنى ارتكاب اعمالى كه به عذاب خدا انجامد ، داستان روز شنبه و صيد ماهى را مىآورد . خدا به بنى اسراييل فرمان داد كه در روز شنبه صيد ماهى نكنند و اين براى تنظيم زندگى اجتماعى آنان و استراحتشان بود . ديگر آن كه در هر هفته يك روز دست از كار بكشند و به عبادت پردازند . ولى آزمندى آنان را به شكستن حدود خدا واداشت و در روز شنبه كه ماهيان بر روى آب ظاهر مىشدند به صيد ماهى پرداختند .