/ 275 [ 4 ] هنگامى كه انسان راه خدا را رها مىكند و كسانى جز خدا را به دوستى مىگيرد يا از آنها پيروى مىكند ، خويشتن به ورطهء هلاكت افكنده است و در لحظاتى كه خود را ايمن از هر آسيبى مىپندارد ، عذاب خدا او را فرو مىگيرد و در حالى كه او را ياراى هيچ گونه دفاعى نيست .
وَ كَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها فَجاءَها بَأْسُنا بَياتاً أَوْ هُمْ قائِلُونَ
- چه بسا قريههايى كه مردمش را به هلاكت رسانيديم و عذاب ما شب هنگام يا آن گاه كه در خواب نيمروزى فرو رفته بودند ، به آنان در رسيد . » يعنى در شب يا در وسط روز كه به استراحت و خواب قيلوله پرداخته بودند به تعبير ديگر در شب يا در روز ، عذاب خدا وقت نمىشناسد و بسته به مشيت و خواست اوست .
[ 5 ] و در آن حال هيچ دليلى براى ارتكاب اعمال زشت خود نداشتند جز آن كه اعتراف كردند كه مردمى بودهاند بر خود ستم كرده .
فَما كانَ دَعْواهُمْ إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا إِلَّا أَنْ قالُوا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ
- چون عذاب ما به آنان در رسيد ، سخنشان جز اين نبود كه گفتند : ما ستمكار بودهايم . » ستمكاريشان با آگاهى بوده و پس از تمام شدن حجت بر آنها ، از اين رو به هنگام نزول بلا بدان اعتراف كردند ، و حتى به مجرد ادّعاءهم ، جز اين چيزى نگفتند و بهانهاى نياوردند .
[ 6 ] با هلاك دنيوى عقوبت در حق اينان پايان نگرفته است ، زيرا از اين پس نوبت به عذاب اخروى مىرسد .
فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ
- البته از مردمى كه برايشان پيامبرانى فرستاده شده و نيز از پيامبرانى كه فرستاده شدهاند ، سؤال خواهيم كرد . » يعنى مبلّغان رسالت را هم باز مىپرسيم كه رسالت خويش چگونه ادا كردند و مردم چگونه اجابت نمودند ، و مردم را مؤاخذت خواهيم كرد كه چرا با آن كه