شرح و تفسير همهء مسلمين در بيتالمال يكسانند
همانگونه كه از عنوان نامه و همچنين از خطبهء 44 استفاده مىشود مصقلة بن هبيرهء شيبانى يكى از كارگزاران و فرمانداران امام عليه السلام بر بخش مهمى از فارس به نام اردشيرخُرّه بود كه شامل چندين شهر و آبادى مىشد . به گفتهء ابن ابىالحديد او از نوادههاى نزار بن معد بن عدنان بود . « 1 »
وى داستانى در مورد اسيران بنى ناجيه دارد كه در خطبهء 44 گذشت .
بنىناجيه گروهى از نصارا بودند كه مسلمان شده و جمعى هم بر آيين خود باقى مانده بودند و يا از اسلام باز گشته بودند . بعد از شكست خوردن اصحاب جمل در بصره تمام مردم آن منطقه با على عليه السلام بيعت كردند به جز بنى ناجيه كه بر عليه امام عليه السلام لشكركشى كردند ؛ امام عليه السلام معقل بن قيس را فرستاد و او آنها را شكست داد و گروهى را به اسارت در آورد . هنگامى كه اين اسيران را به سوى كوفه مىبردند ، چون به منطقهء اردشير خُرّه رسيدند كه در آنجا مصقله به عنوان فرماندار امام عليه السلام حكومت مىكرد . وى آنها را كه پانصد نفر بودند از معقل در برابر پرداخت غرامتى معادل پانصد هزار درهم گرفت و آزاد كرد او اين اموال را از بيتالمال پرداخت به اين نيت كه بعداً آن را به بيتالمال برگرداند ؛ ولى در اين كار تعلّل مىورزيد . او پس از مدّتى خدمت امام عليه السلام به كوفه آمده مبلغى را پرداخت و انتظار داشت امام عليه السلام بقيه را به او ببخشد ؛ ولى حضرت موافقت نكرد ، زيرا ممكن بود بدعتى شود و بخششهاى عثمان را از حقوق بيتالمال در اذهان تداعى كند . سرانجام چون از عدالت امام عليه السلام بيمناك بود فرار كرد و به معاويه پيوست .
به هر حال نامهء مورد بحث نيز نشان مىدهد كه او عملًا پيرو مكتب عثمان بود
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 3 ، ص 127 .