به گفته شاعر :
و إن كان طعم اليأس مرّا فإنه * ألذّ و أحلى من سؤال الأراذل
اگر چه طعم يأس ، تلخ است ولى شيرينتر و لذتبخشتر از درخواست و تقاضا از افراد رذل و پست است .
آن گاه در چهارمين توصيه مىافزايد : « درآمد ( كم ) همراه با پاكى و درستكارى بهتر از ثروت فراوان توأم با فجور و گناه است » ؛ ( وَ الْحِرْفَةُ مَعَ الْعِفَّةِ خَيْرٌ مِنَ الْغِنَى مَعَ الْفُجُورِ ) .
عفت از نظر لغت و موارد استعمال نزد علماى اخلاق ، تنها به معناى خود نگهدارى جنسى نيست ، بلكه هر گونه خويشتندارى از گناه را شامل مىشود و در جملهء بالا به اين معناست ، زيرا بعضى به هر گناه و زشتى تن در مىدهند تا ثروتى را از اين سو و آن سو جمعآورى كنند اما مؤمنان پاكدل ممكن است از طريق حلال و خالى از هر گونه گناه به ثروت كمترى برسند ؛ امام عليه السلام مىفرمايد اين را بر آن ترجيح ده .
حضرت در پنجمين توصيه مىفرمايد : « انسان اسرار خويش را ( بهتر از هر كس ديگر ) نگهدارى مىكند » ؛ ( وَ الْمَرْءُ أَحْفَظُ لِسِرِّهِ ) .
زيرا انسان ، نسبت به اسرار خود از همه دلسوزتر است ، چرا كه افشاى آنها گاه موجب ضرر و زيان و گاه سبب آبرو ريزى و هتك حيثيت او مىشود در حالى كه ديگران از افشاى سر او ممكن است هيچ آسيبى نبينند . بنابراين اگر مىخواهد اسرارش محفوظ شود بايد در صندوق سينهء خود آن را محكم نگه دارد ، همان گونه كه در كلمات قصار امام عليه السلام آمده است « صدر العاقل صندوق سره ؛ سينهء انسان خردمند صندوق اسرار اوست » .
در ششمين توصيه مىفرمايد : « بسيارند كسانى كه بر زيان خود تلاش مىكنند » ؛ ( وَ رُبَّ سَاعٍ « 1 » فِيمَا يَضُرُّهُ ) .
هامش
( 1 ) . « ساع » « ساعى » كوششگر است ، از ريشهء « سعى » است .