بخش چهارم
إنّ اللّه سبحانه و تعالى لا يخفى عليه ما العباد مقترفون في ليلهم و نهارهم . لطف به خبرا ، و أحاط به علما . أعضاؤكم شهوده ، و جوارحكم جنوده ، و ضمائركم عيونه ، و خلواتكم عيانه .
ترجمه
خداوند منزّه و متعال آنچه را كه بندگان در شب و روز انجام مىدهند بر او پوشيده نيست ، بهطور دقيق از اعمال آنها آگاه است و با علم بىپايانش به آنها احاطه دارد ، اعضاى شما گواهان ، و اندام شما سپاهيان او و ضمير و وجدانتان جاسوسان وى هستند ، و خلوتگاههاى شما در برابر او آشكار و عيان است !
شرح و تفسير در خلوت و جلوت با شماست
امام عليه السّلام در بخشهاى گذشتهء اين خطبه به سه موضوع مهم كه از اركان اوامر الهى است ، اشاره فرمود ؛ نماز و زكات و حفظ امانت ، و در اين بخش از خطبه به چيزى اشاره مىكند كه به منزلهء عامل اجرايى اين دستورات مهم است و آن احاطهء علمى پروردگار در همهحال نسبت به انسانهاست .
به تعبير ديگر انسان هنگامى در پى اطاعت اين اوامر است كه احساس كند در همه حال در محضر خداست و چشم علم او ناظر همهء احوال وى است همانگونه كه قرار دادن مراقبين بشرى در داخل شهرها و جادهها مردم را به رعايت قوانين بشرى دعوت مىكند .
مىفرمايد : « آنچه را كه بندگان در شب و روز انجام مىدهند بر او پوشيده نيست به