همواره در روى زمين وجود دارند .
4 - از جماعت معتزله نقل شده كه منظور عالم به عدل و توحيد از مؤمنان است كه در هرعصر و زمان ، افرادى از آنها در ميان مردم ديده مىشود ؛ ولى هنگامى كه تعبيرات حضرت را تا پايان اين بخش تفسير كنيم به روشنى در خواهيم يافت كه اين عبارات تفسير صحيحى جز حضرت مهدى عليه السّلام ندارد .
بههرحال تعبير به ( قد لبس للحكمة جنّتها ) اشاره به اين است كه او حكيم است و براى حفظ حكمت سپرى بر تن كرده كه منظور از آن ، سپر تقوا و پرهيزكارى است ، همانگونه كه در اين حديث معروف آمده است : « ما أخلص عبد للّه عزّ و جلّ أربعين صباحا إلّا جرت ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه ؛ هيچ بندهاى چهل روز اعمال خود را براى خدا كاملا خالص نكرد مگر اين كه چشمههاى جوشان حكمت از قلب او بر زبانش سرازير شد » . « 1 »
جملههاى بعد از آن نيز ، « و أخذها بجميع أدبها . . . » همه اشاره به اين است كه او حكيمى است توانا كه علم و دانش و حكمت و تدبير بر همهء وجود او حاكم است و با همين ابزار محيط خود را اداره مىكند .
امام عليه السّلام در ادامه اين سخن مىافزايد : « حكمت و دانش براى او گمشدهاى است كه همواره در جستجوى آن است و نياز اوست كه پيوسته در طلب آن است » ؛ ( فهي عند نفسه ضالّته الّتي يطلبها ، و حاجته الّتي يسأل عنها ) .
اين سخن تأكيد ديگرى است بر اينكه آن مرد الهى برنامهء كارش براساس حكمت قرار گرفته و قبل از ايجاد هرتحوّلى تحوّل علمى و فرهنگى برقرار مىكند ؛ اين سخن هماهنگ با چيزى است كه در روايات دربارهء حضرت مهدى عليه السّلام آمده است . از جمله در حديثى از امام باقر عليه السّلام چنين مىخوانيم : « إذا قام قائمنا وضع يده على رؤوس العباد
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، جلد 2 ، صفحهء 69 ، حديث 321 .