روز حديبيّه - طبق نقل مصنّف عبد الرزّاق صنعانى ، عالم معروف اهل سنّت - به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله اعتراض كرد و گفت : آيا تو رسول بر حقّ خدا نيستى ؟ ! پيامبر فرمود : آرى ! عمر گفت : آيا ما بر حق نيستيم و دشمنان ما بر باطل نيستند ؟ پيامبر فرمود : آرى ! گفت : چرا ما در دين خود تسليم پستى شويم ( و صلحى كه شبيه تسليم است با دشمن داشته باشيم ) ؟ پيامبر فرمود : من رسول خدا هستم و گوش به فرمان او و او مرا يارى خواهد كرد ، عمر اعتراض خود را ادامه داد و عرض كرد : مگر نفرمودى ما به زيارت خانهء خدا مشرّف مىشويم ؟ فرمود : آيا من گفتم امسال مشرّف مىشويد ؟ عرض كرد : نه ! فرمود :
الآن هم مىگويم به زودى مشرّف خواهيد شد » . « 1 »
از روايت استفاده مىشود تنها خليفهء دوم نبود كه زبان به اعتراض گشود . گروههاى ديگرى نيز با وى همراهى كردند .
ولى در هيچ تاريخى نمىخوانيم كه در جايى على عليه السّلام نسبت به يكى از كارهاى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله اعتراض كرده باشد ، بلكه همهجا تابع آن حضرت و سر بر فرمانش بود .
امام در ادامهء سخن ، به شرح فداكارىهاى خود در راه اسلام و پيامبر پرداخته ، مىفرمايد : « من با جان خود او را يارى كردم ، در صحنههاى نبردى كه شجاعان فرار مىكردند و گامهايشان به عقب برمىگشت ؛ اين شجاعتى است كه خداوند مرا به آن اكرام فرمود » ؛ ( و لقد واسيته « 2 » بنفسي في المواطن الّتي تنكص « 3 » فيها الأبطال ، و تتأخّر
هامش
( 1 ) . مصنّف عبد الرزاق صنعانى ، جلد 5 ، صفحهء 339 . همين حديث را سيوطى در در المنثور ، جلد 6 ، صفحهء 77 ذيل آيهء 26 سورهء فتح و طبرى در تاريخ معروف خود در جلد 2 ، صفحهء 280 در حوادث سنهء شش هجرى نيز آوردهاند .
( 2 ) . « واسيت » و « آسيت » هردو از يك ريشه و به يك معناست ؛ هردو از « أشى » بر وزن « سعى » گرفته شده و به معناى شركت دادن ديگرى در چيزى است و « مواسات » به معناى شريك ساختن ديگران در مال و امكانات زندگى است .
( 3 ) . « تنكص » از ريشهء « نكص » بر وزن « عكس » يعنى به عقب بازگشتن و در ميدان جنگ به عقبنشينى لشكر اطلاق مىشود . « نجده » به معناى شجاعت و ايستادگى در برابر دشمن يا حادثه است .