شيپور ) شده است ، زيرا در گذشته هنگامى كه مىخواستند لشكر را به حركت درآورند يا اعلام جنگ كنند يا از خواب بيدار نمايند شيپور بيدارى يا شيپور حركت يا جنگ نواخته مىشد و با آهنگهاى مختلفى كه صداى شيپور داشت ، مطلب به گوش مىرسيد ، بنابراين نفخ صور به معناى آغاز تحوّلى عظيم است .
از آيات قرآن استفاده مىشود كه همراه نفخ صور اوّل ، زلزلهء عظيمى در سراسر جهان رخ مىدهد و همهء موجودات زنده بر اثر شدّت آن ، قالب تهى مىكنند كه اين شيپور مرگ است . آيهء شريفهء
« إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ يَوْمَ تَرَوْنَها »
« 1 » نيز آيهء
« وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ »
« 2 » اشاره به همين نفخ صور است .
در نفخ صور دوم كه همان شيپور تجديد حيات و زندگى است ، تحوّل تازهاى رخ مىدهد و بر ويرانههاى جهان پيشين جهانى نو پديدار مىشود و مردگان از قبرها بر مىخيزند و آمادهء حساب مىشوند . در سورهء « زلزال » اشاره به نفخهء دوم شده ، مىفرمايد :
« إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها »
همچنين در ادامهء آيهء 68 سورهء زمر كه در بالا آمد ، مىفرمايد : «
« ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ »
سپس بار ديگر در صور دميده مىشود ، ناگهان همهء مردگان از قبر برمىخيزد و در انتظارند » . آنچه امام در اين بخش از خطبه بيان فرمود ، اشاره به همان نفخ صور اوّل است كه سبب ويرانى جهان ، درهم شكستن كوهها و محو شدن آثار آن و تحيّر عجيب انسانها و سپس مرگ آنان مىشود .
آنچه در ذيل اين خطبه آمده اشاره به حوادث بعد از نفخ دوم است كه مىفرمايد : « ( در آن روز ) نه شفيعى است كه شفاعت كند و نه دوستى كه سودى بخشد و نه عذر موجّهى كه عذاب الهى را بر طرف سازد » ؛ ( فلا شفيع يشفع ، و لا حميم ينفع ، و لا معذرة تدفع ) .
هامش
( 1 ) . حج ، آيهء 1 و 2 .
( 2 ) . زمر ، آيهء 68 .