خورده شده است . ( مردم ) به خير او اميدوار و از شرّش در امانند . اگر در ميان غافلان باشد جزو ذاكران محسوب مىشود و اگر در ميان ذاكران باشد در زمرهء غافلان نوشته نمىشود .
كسى را كه به او ستم كرده ( و پشيمان است ) مىبخشد و به آنكس كه محرومش ساخته عطا مىكند و به كسى كه پيوندش را با وى قطع كرده است ، مىپيوندد . سخن زشت و خشونتآميز از او دور است ، گفتارش نرم و ملايم ، منكرات از او غايب ، و معروف و كارهاى شايستهء او حاضر . نيكىاش روى آورده و شرّش پشت كرده است . در برابر حوادث سخت ، استوار و در حوادث ناگوار ، شكيبا و به هنگام فزونى نعمت شكرگزار است . به كسى كه با او دشمنى دارد ستم نمىكند و به سبب دوستى با كسى مرتكب گناه نمىشود و پيش از آنكه شاهدى بر ضدّش اقامه شود اعتراف به حق مىكند . آنچه حفظش را به او سپردهاند تباه نمىسازد و آنچه را به او تذكّر دادهاند فراموش نمىكند . مردم را با نامهاى زشت نمىخواند و به همسايگان زيان نمىرساند . مصيبت زده را شماتت نمىكند . در امور باطل وارد نمىشود و از دائرهء حق بيرون نمىرود . هرگاه سكوت كند سكوتش وى را غمگين نمىسازد و اگر بخندد صدايش به قهقهه بلند نمىشود و هرگاه به او ستمى شود ( حتى الامكان ) صبر مىكند تا خدا انتقامش را بگيرد . نفس خود را به زحمت مىافكند ؛ ولى مردم از دست او راحتند . خويشتن را براى آخرت به تعب مىاندازند و مردم را از ناحيهء خود آسوده مىسازد . دورىاش از كسانى كه دورى مىكند ، به سبب زهد و حفظ پاكى است و نزديكىاش به كسانى كه نزديك مىشود ، مهربانى و رحمت است ؛ نه اينكه دورىاش از روى تكبّر و خودبزرگبينى و نزديكىاش براى مكر و خدعه ( و بهرهگيرى مادى ) باشد .
شرح و تفسير
نه وصف مهم ديگر
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه نخست به بيان نه وصف ديگر از اوصاف برجستهء