« مُسْتَمِرٍّ »
مانند باد وحشتناك و سردى را در يك روز شوم طولانى بر آنان فرستاديم » . « 1 » و به دنبال آن مىفرمايد : «
« تَنْزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ »
كه مردم را همچون تنههاى نخل ريشهكن شده از جايشان برمىكند » . « 2 » و آيات فراوان ديگرى كه دربارهء قوم فرعون و قوم نوح و مانند آنها آمده است .
سپس امام به دنبال آن مىافزايد : « بنابراين تهديدهاى الهى را به جهت جهل نسبت به آن و سبك شمردن خشم پروردگار و ايمنى از كيفر او دور نشمريد » ؛ ( فلا تستبطئوا « 3 » وعيده جهلا بأخذه ، و تهاونا ببطشه « 4 » ، و يأسا من بأسه ) .
اشاره به اينكه اگر چند روز يا چند ماهى مجازات عاصيان و گردنكشان به تأخير افتد آن را دليل بر عدم نگيريد ، زيرا تاريخ نشان داده اين امر « گرچه دير آيد بيايد » و اصولا اينگونه فاصلههاى زمانى در مقياس عمر جهان فاصلهاى محسوب نمىشود .
آنگاه امام به ذكر دليل براى اين موضوع ( همگونى سرنوشتها ) پرداخته و انگشت بر يكى از مهمترين خطاهاى آنان گذارده ، مىفرمايد : « خداوند سبحان مردم قرون پيشين را از رحمت خود دور نساخت جز به اين سبب كه امر به معروف و نهى از منكر را ترك كردند ، لذا افراد سفيه و نادان را به سبب گناه و دانايان را به علت ترك نهى از منكر از رحمت خود دور ساخت » ؛ ( فإنّ اللّه سبحانه لم يلعن القرن الماضي بين أيديكم إلّا لتركهم الأمر بالمعروف و النّهي عن المنكر . فلعن اللّه السّفهاء لركوب المعاصي ، و الحلماء « 5 » لترك التّناهي ) .
هامش
( 1 ) . قمر ، آيهء 19 .
( 2 ) . قمر ، آيهء 20 .
( 3 ) . « تستبطئوا » از ريشهء « استبطاء » به معناى كند شمردن و انتظار كشيدن است . از « بطئ » بر وزن « قفل » به معناى كندى گرفته شده است .
( 4 ) . « بطش » در اصل به معناى گرفتن چيزى با قدرت است و چون به هنگام مجازات مجرم ، نخست او را با قدرت مىگيرند ، اين واژه به معناى مجازات نيز آمده است .
( 5 ) . « الحلماء » جمع « حليم » به معناى عاقل است و از ريشهء « حلم » بر وزن « شتر » به معناى عقل گرفته شده است .