و غارات « 1 » مشنونة « 2 » ) .
اشاره به اينكه اختلاف و پراكندگى و تشتّت آرا و افكار ، هميشه بلاهاى شديدى بر سر جوامع انسانى نازل مىكند و آنها را در جهل و نادانى فرومىبرد ، همانگونه كه تاريخ دربارهء جاهليّت عرب نشان مىدهد كه دست به اعمال ضدّانسانى وحشتناكى مىزدند كه امام به چهار نمونهء آن اشاره فرموده است ؛ دخترانشان را به بهانهء حفظ حرمت و ابراز غيرت و يا نجات از ننگ زندهبهگور مىكردند و سنگ و چوبهايى را كه با دست خود ساخته و پرداخته بودند ، مىپرستيدند . هرقبيلهاى بتى مخصوص به خود داشتند .
قريش ، بنى كنانه ، اوس و خزرج بت « منات » پرستش مىكردند . بنى ثقيف ، بتهاى « لات و عزّى » و هذيل بت « سواع » و قبيلهء بنى كلب بت « ودّ » و طوايف ديگر بتهاى ديگر را ، بت « هبل » به عنوان بزرگترين بت بر فراز كعبه نصب شده بود و بتهاى « اساف » و « نائله » بر صفا و مروه قرار داشت و همه در برابر اين سه بت تعظيم مىكردند و خانهء كعبه كه كانون توحيد و يگانهپرستى بود تبديل به بتخانهاى بزرگ شده بود .
قطع رحم ، در كلام امام مىتواند اشاره به كشتن فرزندان به علت فقر يا به عنوان عبادت در مقابل بتها بوده باشد و « غارات مشنونه » اشاره به جنگهاى متعددى است كه در عصر جاهليّت ميان قبائل عرب به بهانههاى واهى درمىگرفت و به گفتهء بعضى از مورّخان هيچگاه آتش اين جنگها خاموش نشد تا اسلام ظهور كرد و به جنگهاى قبيلگى و كشتن پسران و دختران و پرستش بتها پايان داد .
اين است سرنوشت كسانى كه رشتهء اتحاد را پاره كنند و به پراكندگى و نفاق روى آورند كه در ميان هرقوم و ملتى به شكلى ظهور مىكند و منحصر به عصر جاهليّت نيست .
هامش
( 1 ) . « غارات » جمع « غارة » در اصل به معناى هجوم بردن است و هنگامى كه هجوم از هرطرف باشد « غارات مشنونة » گفته مىشود و چون حملات در بسيارى از اوقات توأم با بردن اموال است واژهء غارتگرى در فارسى به معناى بردن اموال اطلاق شده ؛ ولى ظاهرا در عربى به اين معنا نيامده است .
( 2 ) . « مشنونة » از « شنّ » بر وزن « ظنّ » به معناى هجوم بردن از هرطرف است .