جان شما در گرو اعمال شماست آن را به وسيلهء استغفار آزاد سازيد » . « 1 »
در ادامه به همگان هشدار مىدهد و مىفرمايد : « گويى مرگ وحشتناك به سراغ شما آمده ، نه دسترسى به بازگشت داريد و نه از هيچ لغزشى توان پوزش خواستن » ؛ ( و كأن قد نزل بكم المخوف ، فلا رجعة تنالون ، و لا عثرة تقالون « 2 » ) .
در حقيقت امام عليه السّلام به اين واقعيت اشاره مىكند كه ممكن است هرلحظه مرگ دامان انسان را در حادثهاى بگيرد ، به خصوص اينكه ما مرگهاى ناگهانى را كه بر اثر ايست قلبى يا حوادث ديگر اتفاق مىافتد با چشم خود مىبينيم ، مرگى كه بازگشتناپذير است و اسباب ظاهرى در برابر آن عاجز و ناتوان است .
سپس امام عليه السّلام اين فراز را با دعاى كوتاه و جامعى پايان مىبخشد و مىگويد : « خداوند ما و شما را در راه اطاعت خود و پيامبرش موفق دارد و از ما و شما به فضل و رحمتش در گذرد » ؛ ( استعملنا اللّه و إيّاكم بطاعته و طاعة رسوله ، و عفا عنّا و عنكم بفضل رحمته ) .
* * *
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، جلد 7 ، صفحهء 227 ، حديث 20 ، باب 18 از ابواب احكام شهر رمضان .
( 2 ) . « تقالون » از ريشهء « اقاله » به معناى بازگرداندن و در اينجا كنايه از قبول عذر است .