دقيق و حسابشده ، سخن به ميان آمده است .
در بخش دوم از رسالت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و مأموريت ويژه و برنامههاى عملى او سخن مىگويد .
در بخش سوم انگشت روى آفرينش بعضى از جانداران ، به عنوان نمونه زندهاى از نشانههاى علم و قدرت پروردگار گذارده و به خصوص درباره مورچگان و آفرينش آسمان و زمين و خورشيد و ماه ، بحث مىكند .
در بخش چهارم به نتيجهگيرى از آنچه گفته شد مىپردازد و عظمت آفريدگار را در پشت اين صحنههاى شگفتانگيز نشان مىدهد و به آنهايى كه اين آيات عظمت حق را مىبينند و راه انكار را مىپويند هشدار مىدهد .
در بخش پنجم بار ديگر به آفرينش موجود اعجابانگيز ديگرى به نام ملخ و دقايق خلقت او مىپردازد و سرانجام در بخش ششم باز به نتيجهگيرى جامعى پرداخته و خطبه را با يك بحث كلى دربارهء نظام آفرينش و عظمت آفريدگار و خضوع همهء موجودات در برابر ذات پاك او به پايان مىرساند .
* * * قابل توجه است كه در بسيارى از شروح نهج البلاغه نظم ميان خطبهها از اينجا به هم مىخورد ؛ بعضى خطبه محل بحث را كه طبق نسخه صبحى صالح خطبهء 185 است ، تحت شماره 231 آوردهاند ( مانند ابن ابى الحديد و فيض الاسلام ) كه به جاى اين خطبه ، خطبهء همام را به شمارهء 185 آوردهاند ) . و بعضى تحت شمارهء 227 ( مانند نسخهء نهج البلاغه بنياد نهج البلاغه و شرح ابن ميثم ) .
مرحوم شارح خويى آن را به شمارهء 184 ذكر كرده ؛ ولى ما - همانگونه كه خوانندگان محترم مىدانند - براساس نسخهء صبحى صالح پيش مىرويم .
* * *
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 140
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٤٠