رضى لنفسه ) .
در اين سه دستور نيز نخست به پيروى بى قيد و شرط از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دعوت مىكند ؛ چرا كه آن چه را او فرموده وحى الهى و سبب سعادت دنيا و آخرت و نجات انسانهاست و بعد مىگويد : اگر كسانى با اين روش مخالفت كنند ، هر چند گروه زيادى از مردم باشند ، مخالفت كن و در پيروى از حق ترديد به خود راه مده ! و آنها را به حال خود واگذار .
و در ادامه اين نصايح مىفرمايد : فخر فروشى را كنار بگذار ، و از مركب تكبر به زير آى و به ياد قبرت باش كه گذرگاهت به سوى عالم آخرت است » ( وضع فخرك ، و احطط « 1 » كبرك ، و اذكر قبرك ) .
در اين سه دستور امام نخست به خمير مايهء شرّ و فساد يعنى فخر فروشى و تكبر اشاره مىكند كه تا انسان آن را كنار نگذارد روى سعادت نخواهد ديد و به همان سرنوشتى گرفتار خواهد شد كه شيطان متكبّر و فخر فروش گرفتار شد ، سپس به ياد آورى مرگ و قبر اشاره مىفرمايد كه فراموش كردن آن موجب « طول امل » و غرق شدن در زرق و برق دنياست ؛ همان قبرى كه سهميهء ثروتمند و درويش در آن يكسان است و چنان در كنار هم مىخوابند كه گويى هميشه با هم بودهاند . نه درويش بى كفن مىميرد و نه ثروتمند يك كفن دارد بيش . عين اين سه جمله در كلمات قصار ( حكمت 398 ) آمده است و نشان مىدهد كه مرحوم « سيّد رضى » كلمات قصار را گاه از خطبههاى طولانى بر مىگزيده است .
و در ادامهء اين بحث ، سه اندرز ديگر كه هماهنگ با هم است بيان مىكند و مىفرمايد :
( بدان ) « همان گونه كه جزا مىدهى جزا داده خواهى شد و همان چيز كه زراعت مىكنى درو خواهى كرد و آن چه امروز از پيش مىفرستى فردا بر آن وارد خواهى شد ؛ پس براى
هامش
( 1 ) « احطط » از مادهء « حط » ( بر وزن خط ) به معناى پايين آمدن و پايين آوردن ( لازم و متعدى ) هر دو آمده است و در خطبه مزبور به معناى دوّم است .