نكته قيامهاى خونين بر ضد بنى اميّه
بعد از شهادت امام حسين عليه السّلام و يارانش در كربلا ، سر و صداى عجيبى در جهان اسلام طنين انداز شد و گروههاى متعددى بر ضد بنى اميّه شوريدند . بسيارى كه ياراى مقابله نداشتند ، شهيد شدند و بعضى براى مدتى پيروز گشتند . اين قيامها را كه به پانزده قيام بالغ مىشود به طور فشرده در جلد سوّم « 1 » همين كتاب يادآور شديم ؛ آخرين آنها قيام ابو مسلم بود كه به نابودى كامل حكومت بنى اميّه انجاميد .
بر خلاف آن چه بعضى مىپندارند ، ابو مسلم و يارانش هرگز براى سپردن حكومت به بنى عبّاس قيام نكردند ؛ بلكه در ابتدا جمعى از سران شيعه با ابو مسلم - كه مرد شجاعى بود - در خراسان متحد شدند و براى درهم كوبيدن آخرين خليفه اموى يعنى « مروان حمار » و تأسيس حكومت آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله تصميم گرفتند و شعار آنان « الرضا لآل محمّد صلّى اللّه عليه و آله » بود . چيزى نگذشت كه ابو مسلم توانست بر خراسان و بيشتر نقاط ايران و عراق مسلّط شود . اگر چه « ابراهيم امام » كه از دودمان عبّاس بود خود را به ابو مسلم نزديك كرد و همچنين « عبد اللّه بن محمّد » معروف به « سفاح » و « ابو جعفر منصور » كه هر دو از برادران ابراهيم امام بودند نيز خود را به ابو مسلم نزديك كردند و در انتظار فرصت براى به دست گرفتن زمام حكومت بودند ، ولى ابو مسلم هرگز به اين كار مايل نبود ؛ به همين دليل كارگزار او در كوفه به نام ابو سلمه آن سه برادر را در هنگامى كه به نزد او رفته بودند در جايى پنهان كرد و براى اين كه يكى از فرزندان على عليه السّلام را به رهبرى مسلمين برساند سه نامه به مدينه فرستاد : يكى براى امام صادق عليه السّلام و ديگرى عبد اللّه بن حسن و سوّمى را براى عمر بن على بن الحسين و به فرستادهء خود سفارش كرد ابتدا خدمت امام صادق عليه السّلام برود ؛ اگر او زعامت مسلمين را پذيرفت ، دو نامهء ديگر را پاره كند و گر نه به نزد آنها برود .
امام صادق عليه السّلام چون از توطئههاى پشت پرده كه حتى از نظر ابو مسلم مخفى بود ،
هامش
( 1 ) صفحهء 597 تا 600 .