آن چه را امام عليه السّلام در اين سخنان شيوا و پر معنا بيان فرموده ، برگرفته از آيات قرآن است .
در يك جا مىفرمايد : «
« وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ وَ لا أَصْغَرَ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرَ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ »
؛ از پروردگار تو پنهان نمىماند حتى به اندازهء سنگينى ذرهاى و نه كوچكتر و نه بزرگتر از آن ؛ نيست مگر اين كه ( همهء آنها ) در كتاب آشكار ( و لوح محفوظ علم خداوند ) ثبت است » . « 1 » و در جاى ديگر مىفرمايد : «
« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ مِنْ شَيْءٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ إِنَّهُ كانَ عَلِيماً قَدِيراً »
؛ نه چيزى در آسمانها و نه چيزى در زمين از حوزهء قدرت او بيرون نخواهد رفت . او دانا و تواناست » . « 2 » و در سورهء حجر مىفرمايد : «
« وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنْكُمْ وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ »
؛ ما هم پيشينيان شما را دانستيم و هم متأخران را » . « 3 » كوتاه سخن اين كه معرفت پروردگار ، بدون شناخت علم و قدرت نامتناهى و هستى ازلى و ابدى و بىپايان او حاصل نمىشود .
نكته بازتاب ايمان به علم خدا در اعمال انسانها
موضوع مهم در اين جا اين است كه چنين اعتقادى به علم و قدرت و ازليّت و ابديّت خداوند ، تنها جنبهء ذهنى و فكرى ندارد ؛ بلكه بازتاب وسيع و گستردهاى در اعمال ما به جاى مىگذارد ؛ زيرا هنگامى كه من يقين داشته باشم او همه جا با من است قبل از من بوده و بعد از من خواهد بود و برون و درون حتى جزئيات انگيزهها و نيّات ما براى او آشكار
هامش
( 1 ) يونس ، آيهء 61 .
( 2 ) فاطر ، آيهء 44 .
( 3 ) حجر ، آيهء 24 .