رضاى او نطلبد و هواى نفس و شيطان را بر وجود خود حاكم نسازد ، و تعليمات پيغمبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله را در تمام زمينهها اجرا كند ، به يقين خوشبخت و سعادتمند است .
به همين دليل امام عليه السّلام اين دو را تشبيه به دو ستون خيمه كرده است كه تا بر پا هستند ، خيمه پناهگاهى است در برابر سوز گرما و سرما و حافظى است در مقابل بسيارى از خطرات ، و نيز تشبيه به دو چراغ فروزان كرده ، كه در دو طرف انسان باشد ، و تمام محيط و مسير را روشن سازد ، بديهى است با وجود اين دو چراغ روشن ، گمراهى نخواهد بود .
و لذا در ادامهء آن فرموده است : اگر به اين دو دستور عمل كنيد ، هيچ مذمت و نكوهشى نخواهيد داشت ، و كمبودى در دين و ايمان و زندگى شما نخواهد بود ، ولى آن را مشروط به اين مىكند كه در ادامه راه نيز منحرف نشويد و در همان مسير توحيد و عمل به سنّت باقى بمانيد .
در واقع تمام اصول و فروع اسلام در اين دو جمله جمع است : « توحيد » شامل تمام اصول اعتقادى مىشود و « حفظ سنّت » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شامل تمام دستورات عملى و اخلاقى ، و اگر مىفرمايد : با اقامهء اين دو اصل ملامتى بر شما نيست به همين دليل است .
و از آن جا كه ممكن است اقامهء توحيد و سنّت پيامبر در تمام ابعادش براى همگان ميسّر نباشد چرا كه توان فكرى و جسمى همگان يكسان نيست به دنبال اين سخن چنين مىافزايد : « هر كس به اندازهء تواناييش وظيفه دارد ، و به جاهلان تخفيف داده شده است » ( حمّل كلّ امرىء منكم مجهوده ، و خفّف عن الجهلة ) .
اين همان چيزى است كه در آيات و روايات كرارا به آن اشاره شده است ؛
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 709
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٠٩