شرح و تفسير حق طلبان و پيروان شيطان
امام عليه السّلام در بخش آخر اين خطبه از دو گروه سخن مىگويد : گروه خردمند و عاقل و با تقوا و مطيع فرمان حقّ ، و گروه ديگرى كه ازدحام بر متاع پست دنيا كرده و براى به چنگ آوردن اموال حرام بر يكديگر سبقت مىگيرند ، مىفرمايد :
« كجايند آن عقلها كه از چراغ هدايت نور مىگيرند ؟ و آن چشمها كه به منارهها و نشانههاى تقوا دوخته شدهاند ؟ كجايند آن دلها كه به خدا بخشيده شده و يا يكديگر پيمان اطاعت خدا را بستهاند » ( أين العقول المستصبحة بمصابيح الهدى ، و الأبصار اللّامحة « 1 » إلى منار التّقوى ! أين القلوب الّتي وهبت للّه ، و عوقدت على طاعة اللّه ) .
اشاره به اين كه گروه زيادى از مردم به راه خلاف گام نهادهاند ، و نيكان چنان در اقليّت قرار گرفتهاند كه گويى امام عليه السّلام به دنبال آنها گردش مىكند تا آنها را پيدا كند .
سپس در ادامهء سخن مىفرمايد : « ( ولى آن گروه دنياپرست ) گرد متاع پست دنيا ازدحام كردهاند ، و براى بدست آوردن حرام به نزاع با يكديگر برخاستهاند ، پرچم بهشت و دوزخ در برابر آنها برافراشته شده ، اما از بهشت روى بر گردانده و با اعمال خود به آتش دوزخ روى آوردهاند ، ( آرى ) پروردگارشان آنها را فراخوانده ، اما روى گردان شده و پشت كردهاند ، ( ولى ) شيطان آنان را به سوى خود دعوت كرده ، دعوتش را پذيرفته و به او روى آوردهاند » ( ازدحموا على
هامش
( 1 ) « لامحه » از مادّهء « لمح » ( بر وزن لمس ) در اصل به معنى درخشيدن برق است سپس به معنى نگاه كردن سريع آمده است و گاه به معنى چشم دوختن به چيزى نيز آمده كه در خطبهء بالا همين معنا اراده شده است .