نكته
دانشمندان در بحث شناخت و معرفت از جمله حجابهاى معرفت را حجاب هواپرستى ذكر كردهاند ، آن گونه كه قرآن مجيد مىفرمايد : «
« أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً »
؛ آيا ديدى كسى كه معبود خود را هواى نفس خويش قرار داده و خداوند او را با آگاهى ( بر اين امر كه شايسته هدايت نيست ) گمراه ساخته و بر گوش و قلبش مهر زده و بر چشمش پرده افكنده است » « 1 » .
چه زيبا فرمود امير مؤمنان على عليه السّلام در خطبهء نورانى 109 : « من عشق شيئا أعشى بصره ؛ كسى كه به چيزى عشق ورزد چشم او را كم نور و يا بىنور مىكند » .
تفسير به رأى و تطبيق آيات الهى به رأى ، يكى ديگر از دامهاى بزرگ شيطان است كه جملهها را از معنى واقعى خود تهى مىكند و به شكل دلخواه در مىآورد ، و وحى الهى را به كلى از ارزش مىاندازد ، به همين دليل در احاديث اسلامى اين كار به منزلهء كفر شناخته شده ، امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « من فسّر برأيه آية من كتاب اللّه فقد كفر ؛ كسى كه يك آيهء قرآن را تفسير به رأى كند كافر شده » « 2 » .
و از آن جا كه مبارزه با اين دو انحراف به طور قاطع از برنامههاى حضرت مهدى ارواحنا فداه مىباشد ، شارحان نهج البلاغه - چنان كه گذشت - معتقدند كه ضمير در عبارات بالا به حضرت مهدى عليه السّلام باز مىگردد .
هامش
( 1 ) جاثيه ، آيهء 23 .
( 2 ) تفسير برهان ، جلد 1 ، صفحهء 19 .